X
تبلیغات
وبلاگ شخصی منوچهر آقایی هشجین

وبلاگ شخصی منوچهر آقایی هشجین

جاذبه های توریستی منطقه

پایان نامه (برنامه ریزی توسعه ی توریسم ازطریق پهنه بندی قابلیت هاوجاذبه های گردشگری درشهرستان خلخال

چکیده

باتوجه به اهمیت جهانی،ملی ومنطقه ای صنعت توریسم، درشهرستان خلخال به جهت تنوع محیط جغرافی،چشم اندازهای جاذب طبیعی ، میراث های تاریخی وفرهنگی ، آغازوانجام وجابه جایی عشایردرمحدوده های ییلاق وقشلاق ،سنت های شهری وعشایری وپایبندی به آنها ،صنایع دستی ،موقعیت ارتباطی خاص این شهرستان وبخش های خورش رستم وشاهرودوبخش مرکزی و ... توریسم میتواندازجایگاه ویژه ای برخوردارباشد.

برنامه ریزی برای شناسایی ومعرفی قابلیت هاوجاذبه های گردشگری شهرستان خلخال ازطریق توزیع جغرافیایی قابلیت هاوجاذبه های توریستی ،ایجاد وگسترش خانه های دوم ومعرفی قابلیت هاوجاذبه های ا کوتوریسمی .فرهنگی درسطح روستاها،استقرارگاههای عشایری وشهری می تواندضمن جذب گردشگران درسطوح محلی ،استانی وملی موجبات توسعه شهرستان رابه دلیل اشتغال زایی ودرآمدبیشتر،و... فراهم نماید. (ادامه دارد)

+ نوشته شده در  جمعه هشتم بهمن 1389ساعت 15:10  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

دانلود تقویم سال 1391

دانلود تقویم سال 1391


طبیعت

طبیعت رویایی

خودرو


حیوانات

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم اسفند 1390ساعت 0:19  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح محتوای پایان نامه قسمت هشتم هفته چهارماسفند 90

800x600

حوضه سنگور چاي

 

شمال شهرستان تقريباً تمامي سنجبد و بخش مركزي به جز قسمت كوچكي از جنوب آن زير حوضه سنگور چاي را تشكيل مي دهد.رودخانه هاي سنگور چاي، آرپا چاي، هروچاي،سنجبد چاي و گيوي چاي و هريس چاي و گزاز چاي پس از پيوستن به هم از جنوب فيروزآباد در شمال غربي بخش خورش رستم به رودخانه قزل اوزن مي ريزند.

حوضه شاهرود

 

در جنوب شرقي شهرستان كه بخش شاهرود (به استثناي غرب دهستان پلنگا) و جنوب دهستان خانندبيل شرقي (بخش مركزي)  زير حوضه شاهرود را تشكيل مي دهد رودخانه هاي شاهرود خمس، گيلوان و علالجار پس از پيوستن به يكديگر در جنوب روستاي شال (مركز كوهستاني شال) و پس از خارج شدن از بخش جنوب شرقي دهستان خورش رستم جنوبي بخش رستم به رودخانه قزل اوزن مي پيوندد اين زيرحوضه بامساحت تقريبي 20 درصد از مساحت شهرستان بعد از زير حوضه سنگورچاي قرار دارد.

حوضه هاي كندرق چاي، سقزچي و زال چاي

 

در جنوب غربي شهرستان و در بخش  خورش رستم زير حوضه سقزچي كندرق در شمال دهستان خورش رستم شمال و جنوب شرقي دهستان خانندبيل، زيرحوضه سقزچي چاي در جنوب و مركز دهستان خورش رستم شمالي و غرب دهستان خورش رستم جنوبي و زير حوضه زال چاي در غرب دهستان پلنگا (بخش شاهرود) و بخش عمده اي از دهستان خورش رستم جنوبي در مجموع حدود 30 درصد از مساحت شهرستان را در مي گيرد.

با توجه به نبود ايستگاه هاي هيدرولوژي در شهرستان وضعيت آبهاي سطحي و زيرزميني مبهم و نامشخص است خلخال با برخورداري از 371 ميليمتر بارندگي متوسط سالانه كه بخش عمده اي از آن در فصل سرد سال اتفاق مي افتد و نتيجتاً فصلي بودن رودخانه ها و نوسان آب با كمبود آبهاي سطحي در فصل گرم سال روبرو است.

علي رغم وسعت كم اراضي آبي شهرستان نسبت به سطح حوضه از اول خرداد ماه تا آخر شهريورماه به علت ناكافي بودن آبهاي جاري جهت آبياري اراضي، كشاورزان مجبور به تقسيم و نوبت بندي آب مي باشد و با شروع فصل پائيز كار آبياري به جهت پايان يافتن كار كشاورزي آب كليه رودخانه ها رها شده و تا خرداد ماه سال بعد به طرف رود قزل اوزن بدون كمترين استفاده سرازير مي شوند. هرچند بسياري از رودخانه ها به جهت شرايط مرفولوژيكي حاكم و در رأس آنها رودخانه قزل اوزن حتي براي روستاي واقع  در كنار خود نيز قابل استفاده نمي باشد، در مجموع با توجه به متوسط بارش سالانه مقدار آبي كه از طريق بارش در شهرستان اتفاق مي افتد حدوداً برابر با يك ميليارد و پانصد و چهل و دو هزار مترمكعب است مهمترين رودخانه هاي شهرستان عبارتند از:

1-          رودخانه قزل اوزن

اين رود يكي از بزرگترين و طولاني ترين رودهاي ايران به شمار مي رود از ارتفاعات چهل چشمه كردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از استانهاي كردستان ، زنجان، آذربايجان شرقي در بخش شرقي ميانه جهت شمالي مي گيرد و پس از عبور و دور زدن از ارتفاعات قافلانكوه از روستاي استور، وارد مرز بين خورش رستم و كاعذكنان شده و در جنوب بخش خورش رستم جريان پيدا مي كند.

2-           رودخانه سنگورچاي

در بخش سنجبد جريان دارد و از دامنه هاي كوه بغروداغ در شمال شرقي بخش در شرق روستاي مجدر سرچشمه گرفته و با جهت شمالي، جنوبي در جنوب فيروزآباد به رودخانه كيوي چاي (آرپاچاي) مي پيوندد و مراكز دهستان هاي بخش از شمال به جنوب به ترتيب روستاهاي خلفلو،گنجگاه و فيروزآباد و نيز تعدادي از روستاهاي بخش در حاشيه اين رودخانه و شعبات آن استقرار يافته اند.

3-           رودخانه آرپاچاي

اين رودخانه از شمال شرقي شهرستان و از ارتفاعات شمال روستاي آرپاچاي سرچشمه گرفته و پس از جريان پيدا كردن در دهستان سنجبد شرقي در نزديكي روستاي چلنبر منتهاي اليه جنوب دهستان سنجبد شرقي به هروچاي مي پيوندد و پس از عبور از شهر گيوي، در جنوب روستاي فيروزآباد به سنگورچاي پيوسته و سرانجام به رودخانه قزل اوزن مي ريزد.

4-           رودخانه هروچاي

در جنوب دهستان خانندبيل شرقي و ارتفاعات جنوبي روستاي طولش سرچشمه گرفته و پس از عبور از تنگه ازناو و سيراب نمودن اراضي پايين دست خود (دشت خلخال) به رودخانه آرپاچاي در نزديكي روستاي چلنبر مي پيوندد و نهايتاً پس از عبور از شهر گيوي به رودخانه قزل اوزن مي ريزد.

5-           رودخانه گزاز

اين رودخانه از ارتفاعات دوهزار متري در غرب روستاي آلهاشم از دهستان خانندبيل غربي با جهت شرقي - غربي به رودخانه سنگور چاي در جنوب فيروزآباد و سپس رودخانه قزل اوزن مي ريزد. رودخانه هاي سنگورچاي،آرپاچاي،هروچاي، و گزاز جزء زير حوضه شمالي شهرستان يعني سنگورچاي مي باشد.

6-           رودخانه شاهرود

از خط الرأس ارتفاعات شرقي شهرستان و غرب كوههاي تالش در روستاي خمس از بخش مركزي شهرستان سرچشمه گرفته و پس از جريان در سراسر بخش شاهرود با جهت شمالي و جنوب غربي از جنوب شرقي دهستان خورش رستم جنوبي به قزل اوزن مي پيوندد. اين رودخانه با توجه به موقعيت كوهستاني بخش شاهرود و بستر نسبتاً وسيع مورد استفاده روستاهاي واقع در مسير حركت خود بويژه براي آبياري اراضي آبي و باغات قرار مي گيرد و جزء زير حوضه شاهرود است.

7-           رودخانه ميان رودان و زال چاي

این دو رودخانه، در دهستان پلنگا از بخش شاهرود و از دامنه شرقي ارتفاعات آق داغ سرچشمه گرفته و پس از عبور از بخش عمده اي از دهستان از شرق روستاي كرين (مركز دهستان پلنگا) وارد مركز دهستان خورش رستم جنوبي (برندق) شده و با نام زال چاي كه از ارتفاعات جنوب غربي آق داغ سرچشمه گرفته، به رودخانه قزل اوزن مي ريزد.

8-           رودخانه سقزچي

از بخش خورش رستم و از دامنه هاي غربي آق داغ سرچشمه گرفته و پس از عبور از روستاهاي مسير (روستاهاي جنوبي دهستان خورش رستم شمالي و دهستان خورش رستم جنوبي) در روستاي نمهيل وارد قزل اوزن مي شود.

9-           رودخانه كندرق

از بخش خورش رستم و از دامنه هاي غربي ارتفاع آق داغ سرچشمه گرفته و پس از عبور از روستاهاي مسير خود با جهت شمال شرقي و جنوب غربي در نزديكي روستاهاي مزرعه به قزل اوزن مي پيوندد (عكس 4-2)

همه اين رودخانه ها توسط سدها و نهرهاي سنتي در فصول كشاورزي استفاده مي گردد به خاطر سختي شيب زياد و گود بودن دره ها همواره مشكلاتي را براي مردم به وجود مي آورد و جديداً به وسيله پمپاژ از رودخانه قزل اوزن براي روستاهاي اطراف روستاي مزرعه (عكس 3-2) و روستاي نمهيل براي كشاورزي استفاده مي گردد و آب آشاميدني شهر هشجين نيز از طريق پمپاژ از رودخانه قزل اوزن تأمين مي گردد و احداث سد مخزني بر روي رودخانه هروچاي در دست مطالعه و اجرا مي باشد.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم اسفند 1390ساعت 0:8  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

اطلاعیه فوری

باسلام واحترام به پیشگاه کاربران واندیشمندان محترم ،به اطلاع می رساندکه اینجانب به غیرازاین وبلاگ ،وبلاگی ندارم ودرج هرگونه مطالب غیرازفضای این وبلاگ سرقت وپوچ وبی ادبی محض بوده ومحتوای این وبلاگ فقط علمی وگردشگری بوده وخواهدماند.

       بااحترام - منوچهرآقایی هشجین

+ نوشته شده در  دوشنبه دهم بهمن 1390ساعت 23:11  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح محتوای پایان نامه قسمت هفتم هفته سوم دی ماه

-2- خصوصیات طبیعی شهرستان خلخال

  * آب وهوای شهرستان

 

اين شهرستان به دليل كوهستاني بودن داراي زمستان هاي طولاني و بسيار سرد و تابستاني معتدل و نيمه خشك است. به طوريكه معدل حداقل برودت هوا به 8/14-  در دي ماه و معدل حداكثر حرارت آن به 4/25+ درجه در مرداد ماه مي باشد.حدمتوسط روزهاي يخبندان 137 روز در سال مي باشد.

عمده ترين توده هاي هوا كه براي شهرستان خلخال باران زا هستند،از غرب و مشخصاً از سيلكونهاي غربي،مديترانه اي و اقيانوس اطلس و درياي خزر مي باشد. ميانگين بارش ساليانه باران در خلخال 415 ميلي متر است كه از ميانگين بارش ساليانه كشور يعني 275 ميليمتر،نسبتاً بيشتر است. بيشترين ميزان بارندگي باران در فصول بهار و پاييز مي باشند و ساعت آفتابي در طول يك سال 794/2 ساعت مي باشد.

رطوبت هوا

 

ميزان رطوبت موجود در هواي خلخال تقريباً درتمام سال بالاست و يكي از عواملي كه در تعديل دما و نوسانات حرارتي منطقه بسيار مؤثر است، رطوبت هوا مي باشد.متوسط سالانه نم نسبي هوا در شهرستان خلخال معادل 5/73 درصد مي باشد كه حداقل و حداكثر آن به طور متوسط50 و80 درصد برآورده شده است.

مقدار بارندگي

 

باتوجه به ارتفاع،شكلهاي مختلفي از بارش (برف،باران)در نقاط مختلف ديده مي شود. ميزان بارندگي ساليانه 415 ميلي متر است.

بادها

 

در شهرستان خلخال دو نوع باد داريم كه در جهت مخالف هم مي وزند. يكي باد سدرمه كه از طرف شرق يعني كوههاي تالش وديگري بادگرميچ كه از طرف غرب خلخال مي وزد و باد مه هوا را سرد مي كند و باد گرميچ باعث گرم شدن هوا مي شود.

 

 

 

5-3- وضع جوّي شهر خلخال بر حسب ماه:1386

 

 

ماه

                                    دماي هوا (درجه سانتيگراد)

معدل

حداكثر

معدل

حداقل

حداكثر

مطلق

حداقل

مطلق

 

متوسط

فروردين...............

ارديبهشت............

خرداد..................

تير.......................

مرداد....................

شهريور.................

مهر......................

آبان......................

آذر......................

دي.......................

بهمن....................

اسفند....................

        4/9                        3/0                      8/16                   9-                   9/4

        5/17                      8/4                         24                   8/3-               2/11

        2/24                     7/9                         30                      4                      17

        7/21                    9/12                    6/30                    8/8                 3/17

       4 /25                    1/14                    4/32                    4/7                 8/19   

           25                       11                     6/30                    6/4                   18

        3/19                      8/2                     8/26                  8/1-                1/11

        8/14                       4/0                    6/18                 2/8-                 6/7

         6/4                        5-                      11                      23-                 2/0-

         4/3-                  8/14-                    2/2                  6/26-                1/9-

          8/0                    9/10-                   6/6                    22                   1/5-

          9/7                     4/3-                   8/16                    17-                 3/2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

* موقعيت ايستگاه هاي هواشناسي

 

ايستگاه هواشناسي كليماتولوژي فيروزآباد در بخش سنجبد و ايستگاه هواشناسي سينوپتيك خلخال در مركز شهرستان خلخال واقع شده اند كه موقعيت جغرافياي رياضي و ارتفاع آن از سطح دريا در جدول زير آمده است:

جدول7-3- موقعيت جغرافياي رياضي ايستگاه مورد مطالعه

 

ارتفاع ازسطح دريا

عرض شمالي

طول شمالي

نام ايستگاه

1796

37          38

31        48

خلخال

 

منبع:اداره ی کل هواشناسی- سالنامه آماری استانداری اردبیل

 

* عوامل كنترل كننده آب و هواي خلخال

 

شهرستان خلخال با اين كه از نواحي سردسير كشور به شمار مي رود،اما كماكان داراي اقليم متنوع مي باشد.وعوامل و عناصراقليمي متعددي در پيدايش وچگونگي اقليم اين شهرستان نقش عمده اي بر عهده دارند.

براي بيان دلايل اين تنوع بايد عوامل سازنده و به وجود آورنده ي آب و هوا را بشناسيم و تجزيه وتحليل كنيم .عواملي كه آب و هوا را به وجود مي آورند به دو دسته تقسيم مي گردند:

1-عوامل محلي شامل تابش، پستي و بلندي ها وپوشش زمين

2-عوامل بيروني شامل همسايگان و گردش عمومي هوا

كه اين عوامل باعث تنوع اقليم خلخال مي شود كه به طور خلاصه به آنها مي پردازيم.

* عوامل محلي

 

تابش: مقدار تابش به زاويه، مدت تابش و ويژگي هاي اتمسفري بستگي دارد.مدت تابش در فصول گرم درخلخال بيشتر از فصول سرد مي باشد. زاويه تابش نيز به خاطر قرارگرفتن در عرض هاي بالامايل مي باشد.

1-2-3- زمين شناسي و توپوگرافي

كوه ها شرايط ويژه آب و هوایي را ايجاد مي كنند كه به صورت سدي در مقابل حركت توده هاي هوا قرار مي گيرد و سبب نايكنواختي در عناصر آب وهوايي مانند بارش مي شوند.

وقتي يك جريان هواي مرطوب حركت مي كند، در برخورد با كوه به سمت بالا مي رود. سپس اشباع شده و به خاطر سردي متراكم شده و تشكيل ابر مي دهد و درنهايت ايجاد بارش مي كند .وهرچه بالاتر مي رود،به علت كاهش دماي هوا، توليد برف مي كند(كوه آق داغ نمونه بارز)

ارتفاعات با كاهش دما در شب و گرم شدن در روز ،جريان هاي هوا ايجاد مي كنند و تضاد حرارتي به وجود مي آورند.كه باعث ايجاد مراكز پر فشار مي گردند ودرنتيجه بادهاي كوه و دره ايجاد ميشود.

بادهايي كه از ارتفاعات به طرف دشتها و دره ها سرازير مي شوند كاتاباتيك مي گويند كه بادهاي سردي هستند كه در اواخرفصل پاييز خطر جدي براي محصولات نواحي كوهستاني محسوب مي شود.(محمدي،1378)

 

نوع ديگر بادها،بادهايي هستندكه از دشت ها و دره ها به طرف كوهها مي وزند وبه بادهاي آناباتيك معروف اند.در واقع اختلاف انرژي است كه باعث چنين بادهايي مي شود.

 

-

عکس 2-3- پستی و بلندی

-پوشش زمين-دامنه های آق داغ-بهار-88- نگارنده

 

جنس زمين است كه مقداري انرژي را جذب مي كند يا پس مي دهد مانند اليدو.پوشش گياهي و علوفه اي خلخال باعث كم شدن البدو مي گردد و در فصل سرد به خاطر برف گير بودن آلبدو بيشتر و در نتيجه سرد بودن را به دنبال دارد.

2-2-3- اقلیم

 

دما: دما بر هر موجود زنده اي تأثير دارد، و موجودات به نحوي كوشش مي كنند كه از آن استفاده نمايند گياهان كه جزو موجودات زنده روي زمين هستند، درشرايط معتدل رشد و نمو و در حالتهاي بسيار گرم و سرد سيستم فيزيولوژي آن ها دچار اختلال شده و از رشد و نمو باز مي مانند.

بررسي دماهاي خلخال و فيروزآباد در جدول 4-3  آمده است خلخال به خاطر توپوگرافي زياد نمي تواند داراي دماي يكساني باشد شكل  منحني هاي همدماي خلخال نشان دهنده تأثير توپوگرافي در دما مي باشد كه بيشترين دماها در حوالي رودخانه قزل اوزن و كمترين دما در كوه آق داغ مشاهده مي شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نقشه3-3-  تيپهاي اصلي فيزيوگرافي اقتباس از رساله دكتر مولائي

 

3-2-3 - هيدرولوژي

آبهاي سطحي

 

آب يكي از مهمترين عناصر و منابع اقليمي مؤثر در زندگي انسان و فعاليت هاي اجتماعي و اقتصادي وي به شمار مي رود به طوري كه اين عامل دراستقرارانسان و چشم اندازهاي انساني چشمگيرتر از ساير عوامل طبيعي عمل كرده است.شهرستان مورد مطالعه در يك منطقه ی كم آب مي باشد به طور كلي شكل گيري روستاها و شهرها و فعاليت هاي مبتني بر بهره كشي از زمين اعم از زراعت، باغداري، دامداري  و ... يا آب ارتباط مستقيمي دارد.

عليرغم آنكه ارتفاعات تالش ميان اين شهرستان و بخش ساحلي مشرف به درياي خزر جدائي افكنده است ولي حقيقت آن است كه كليه شبكه آبهاي سطحي شهرستان جزئي از حوضه آبريز درياي خزر است.در خلخال بستر اصلي و جائي كه همه آبها گرايش به آن دارندرودخانه قزل اوزن است كه از سراسر شهرستان آبهاي جاري را به سوي خود مي كشد به طوري كه آبهاي سطحي اين شهرستان ضمن حركت به جنوب غربي شهرستان به ويژه از طريق رودخانه هاي سنگور چاي، گيوي چاي،گزاز چاي، كندرق چاي، سقزچي چاي، زال چاي و شاهرود در قسمتهاي مختلف وارد رودخانه قزل اوزن مي شوند و از آنجا به طرف سد سفيدرود و در نهايت به درياي خزر جريان پيدا مي كند.

عليرغم اين كه شهرستان مورد مطالعه در حوضه آبريز درياي خزر مي باشد ولي با توجه به جريان رودخانه ها در سراسر شهرستان پنج حوضه فرعي به ترتيب شامل حوضه سنگور چاي، شاهرود، كندرق چاي، سقزچي چاي و زال چاي را مي توان مشخص نمود ( نقشه 4-3)( مولايي، 1378)

نقشه 4-3- حوضه هاي فرعي شهرستان خلخال

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و دوم دی 1390ساعت 17:26  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح محتوای پایان نامه قسمت ششم هفته دوم دی ماه

مقدمه كلمه لغوي خلخال به معني زيور آلاتي كه زنان قديم به مچ پايشان مي بستند و چون تصاوير گوناگون طبيعت در اين منطقه حاكم است . از اين رو خلخال ( خال ـ خال ) ناميده شده است . خلخال سابقاً يكي از بخشهاي تابعه اردبيل بوده كه به موجب تصويب نامه مورخ 17 / 5 / 1327 هجري شمسي از اردبيل منتزع و شهرستان مستقل گرديد . شهرستان خلخال از قديمي ترين شهرهاي استان آذربايجان شرقي بوده و مركز اين شهرستان ، شهر هروآباد مي باشد . اين شهرستان سابقاً داراي پنج بخش تابعه سنجبد ، خورش رستم ، شاهرود ، مركزي ، كاغذ كنان بود كه با توجه به تقسيمات كشوري وزارت كشور بخش كاغذ كنان از خلخال منتزع و جزء بخشهاي تابعه ميانه گرديد و تا اواخر سال 1375 نيز طبق تصميمات جديد وزارت كشور بخش سنجبد هم از شهرستان خلخال منتزع و نام جديد شهرستان كوثر به خود گرفت . اين شهرستان در قسمت شمالي شهرستان خلخال واقع مي باشد . اينك شهرستان خلخال داراي سه بخش مركزي ، خورش رستم ، شاهرود و هشت دهستان و 150 آبادي مي باشد . 1-3- موقعيت جغرافيايي شهرستان خلخال شهرستان خلخال با مساحتي حدود 2753 كيلو متر مربع در جنوبي ترين قسمت استان اردبيل واقع شده كه از شمال با شهرستان جديد التأسيس كوثر و از شرق به وسيله كوههاي تالش با استان گيلان و از غرب با شهرستان ميانه و از جنوب با استان زنجان همسايه مي باشد. مركز شهرستان خلخال(هروآباد)در 47 درجه و6 دقيقه طول شرقي و 38 درجه عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است. ارتفاع شهرستان خلخال ازدريا در كرانه رودخانه قزل اوزن 600 متر (درپايين ترين نقطه) در آق داغ به 3303 متر مي رسد كه حد متوسط آن بين 1774 و1950 متر برآورده شده است .خلخال در حدود 60 كيلومتري دشت خزر و 116 كيلومتري اردبيل و 115 كيلو متري ميانه و زنجان قرارگرفته است. بارز ترين خصيصه پيكره جغرافيايي آن،كوهستاني بودن آن است. اراضي آن به صورت كوهستاني و تپه ماهور كه به دليل شرايط جغرافيايي خاص و كوهستاني بودن به سه ناحيه متفاوت تقسيم مي گردد به طوريكه در نواحي مرتفع داراي اقليمهاي سرد و كوهستاني و در نواحي پست كناره رود قزل اوزن داراي اقليمهاي نيمه گرمسيري است و اين شهرستان به دليل قرار گرفتن در نزديكي درياي خزر از مناطق پر باران استان اردبيل به شمارمي رود. مرز شرقي خلخال را گيلان(تالش ، ماسال،فومنات)شامل مي گردد. كه حدود 120كيلومتر منطبق با خط الرأس تالش را پوشش مي دهد و خليج جنوبي و جنوب غربي رارود قزل اوزن و استان زنجان مي پوشاند. * ارتفاعات خلخال بلندترين كوههاي خلخال قلة آق داغ است كه در بخش خورش رستم و بخش شاهرود واقع شده در دره باختري و خاوري . ارتفاع آن 3303 مي باشد. از ديگر كوههاي معروف و مرتفع خلخال كوه عجم كه در حد فاصل روستاي آقبلاغ كرد در دهستان سنجبد شرقي واقع شده است . كوه ازناو از ديگر كوههاي معروف شهرستان خلخال مي باشد كه در حد فاصل روستاهاي خانقاه بفراجرد ، طوالش ، خمس ، خوجين واقع شده كه در دامنه آن چشمه اي پرآب كه حدود 300 ليتر در ثانيه آبدهي داشته قرار دارد كه از معروفترين مراكز سياحتي و گردشگري شهرستان بوده و مردم از دور و نزديك جهت سير و سياحت به اين منطقه عزيمت مي كنند . عکس 1-3 ارتفا عات –آق داغ 3303 متر،دومین قله بلنداستان اردبیل،اردیبهشت 88،بخش خورش رستم ،عکس ازنگارنده 1-3- جدول تقسيمات اداري شهرستان خلخال شهرستان وبخش نام شهر نام دهستان تعداد آبادي جمع داري سكنه خالي از سكنه خلخال......... شاهرود خورش رستم مركزي كلور هشجين خلخال شاهرود................... پلنگا........................ شال........................ خورش رستم جنوبي...... خورش رستم شمالي..... خانندبيل شرقي......... سنجبد شرقي............ خانندبيل غربي........... 150 34 4 7 23 52 18 34 64 24 16 24 142 33 4 6 23 47 17 30 62 23 15 24 8 1 0 1 0 5 1 4 2 1 1 0 منبع: سالنامه آماري استان اردبيل 1386 2-3- طول و عرض جغرافيايي شهرستانها1386 شهرستان طول شرقي عرض شمالي حداقل حداكثر حداقل حداكثر دقيقه درجه دقيقه درجه دقيقه درجه دقيقه درجه كل استان ..... خلخال ...... 19 47 55 48 11 37 42 39 10 48 55 48 11 37 51 37 منبع: معاونت برنامه ريزي استان اردبیل - گروه نقشه و GIS 3-3- مساحت استان بر حسب وضعيت اراضي:1386 مساحت:هكتار شهرستان جمع اراضي زراعي جنگل مرتع اراضي مسكوني ساير 1385................. 1386 ................ خلخال .............. 1786730 731170 20000 984468 15190 35902 1786730 731170 20000 984468 15190 35902 280047 31832 17534 223903 1272 5506 منبع: 1- سرشماري عمومي كشاورزي سال 1382 2- سازمان مسكن و شهرسازي 3 - سازمان جهاد كشاورزي 4-اداره كل منابع طبيعي 4-3- مشخصات ايستگاههاي هواشناسي: 1386 ايستگاه نام شهر يا دهستان محل استقرار نوع ايستگاه سال تأسيس ارتفاع از سطح دريا (متر M) اردبيل ............... پارس آباد.......... خلخال............... مشگين شهر....... گرمي................ سرعين.............. بيله سوار............ كوثر(فيروزآباد) اردبيل سينوپتيك 1355 1332 اولتان مغان سينوپتيك 1362 32 خلخال سينوپتيك 1365 1796 مشگين شهر سينوپتيك 1373 5/1568 گرمي سينوپتيك 1383 749 سرعين سينوپتيك تكميلي 1381 1632 بيله سوار سينوپتيك تكميلي 1382 101 فيروزآباد سينوپتيك تكميلي 1383 1176 منبع: اداره ی کل هواشناسی استان اردبیل- 1385 منبع: اداره كل هواشناسي 1-3- نقشه تقسیمات سیاسی استان اردبیل 2-3 - نقشه تقسيمات سياسي خلخال 3-2- خصوصیات طبیعی شهرستان خلخال * آب وهوای شهرستان اين شهرستان به دليل كوهستاني بودن داراي زمستان هاي طولاني و بسيار سرد و تابستاني معتدل و نيمه خشك است. به طوريكه معدل حداقل برودت هوا به 8/14- در دي ماه و معدل حداكثر حرارت آن به 4/25+ درجه در مرداد ماه مي باشد.حدمتوسط روزهاي يخبندان 137 روز در سال مي باشد. عمده ترين توده هاي هوا كه براي شهرستان خلخال باران زا هستند،از غرب و مشخصاً از سيلكونهاي غربي،مديترانه اي و اقيانوس اطلس و درياي خزر مي باشد. ميانگين بارش ساليانه باران در خلخال 415 ميلي متر است كه از ميانگين بارش ساليانه كشور يعني 275 ميليمتر،نسبتاً بيشتر است. بيشترين ميزان بارندگي باران در فصول بهار و پاييز مي باشند و ساعت آفتابي در طول يك سال 794/2 ساعت مي باشد. رطوبت هوا ميزان رطوبت موجود در هواي خلخال تقريباً درتمام سال بالاست و يكي از عواملي كه در تعديل دما و نوسانات حرارتي منطقه بسيار مؤثر است، رطوبت هوا مي باشد.متوسط سالانه نم نسبي هوا در شهرستان خلخال معادل 5/73 درصد مي باشد كه حداقل و حداكثر آن به طور متوسط50 و80 درصد برآورده شده است. مقدار بارندگي باتوجه به ارتفاع،شكلهاي مختلفي از بارش (برف،باران)در نقاط مختلف ديده مي شود. ميزان بارندگي ساليانه 415 ميلي متر است. بادها در شهرستان خلخال دو نوع باد داريم كه در جهت مخالف هم مي وزند. يكي باد سدرمه كه از طرف شرق يعني كوههاي تالش وديگري بادگرميچ كه از طرف غرب خلخال مي وزد و باد مه هوا را سرد مي كند و باد گرميچ باعث گرم شدن هوا مي شود. 5-3- وضع جوّي شهر خلخال بر حسب ماه:1386 ماه دماي هوا (درجه سانتيگراد) معدل حداكثر معدل حداقل حداكثر مطلق حداقل مطلق متوسط فروردين............... ارديبهشت............ خرداد.................. تير....................... مرداد.................... شهريور................. مهر...................... آبان...................... آذر...................... دي....................... بهمن.................... اسفند.................... 4/9 3/0 8/16 9- 9/4 5/17 8/4 24 8/3- 2/11 2/24 7/9 30 4 17 7/21 9/12 6/30 8/8 3/17 4 /25 1/14 4/32 4/7 8/19 25 11 6/30 6/4 18 3/19 8/2 8/26 8/1- 1/11 8/14 4/0 6/18 2/8- 6/7 6/4 5- 11 23- 2/0- 4/3- 8/14- 2/2 6/26- 1/9- 8/0 9/10- 6/6 22 1/5- 9/7 4/3- 8/16 17- 3/2 6-3- داده های اقلیمی شهرستان خلخال ماه بارندگي ماهانه (ميليمتر) حداكثر بارندگي دريك روز (ميليمتر) رطوبت نسبي (درصد) تعداد روزهاي يخبندان ساعات آفتابي (ساعت) حداكثردرجه سمت وسرعت باد ساعت 6:30 ساعت 12:30 درجه سرعت وزش باد (متربرثانيه) درجه سمت وزش باد فروردين............... ارديبهشت............ خرداد.................. تير....................... مرداد.................... شهريور................. مهر...................... آبان...................... آذر...................... دي....................... بهمن.................... اسفند.................... 7/121 2/32 82 62 11 3/139 12 100 4/60 9/17 79 51 1 7/252 10 70 7/48 8/28 72 40 0 324 10 90 1/37 20 100 57 0 7/339 15 60 4/21 9/9 63 39 0 8/316 15 60 7/1 7/1 73 39 0 3/331 12 70 1/17 5/7 85 38 8 4/249 14 110 6/5 3 82 38 13 5/229 14 240 5 /26 5/9 85 61 23 3/144 10 220 9/4 2/1 91 61 30 3/143 15 70 1/38 5/20 89 57 29 5/138 13 240 7/32 6 82 49 22 6 /185 10 240 منبع:اداره كل هواشناسي * موقعيت ايستگاه هاي هواشناسي ايستگاه هواشناسي كليماتولوژي فيروزآباد در بخش سنجبد و ايستگاه هواشناسي سينوپتيك خلخال در مركز شهرستان خلخال واقع شده اند كه موقعيت جغرافياي رياضي و ارتفاع آن از سطح دريا در جدول زير آمده است: جدول7-3- موقعيت جغرافياي رياضي ايستگاه مورد مطالعه ارتفاع ازسطح دريا عرض شمالي طول شمالي نام ايستگاه 1796 37 38 31 48 خلخال منبع:اداره ی کل هواشناسی- سالنامه آماری – استانداری اردبیل * عوامل كنترل كننده آب و هواي خلخال شهرستان خلخال با اين كه از نواحي سردسير كشور به شمار مي رود،اما كماكان داراي اقليم متنوع مي باشد.وعوامل و عناصراقليمي متعددي در پيدايش وچگونگي اقليم اين شهرستان نقش عمده اي بر عهده دارند. براي بيان دلايل اين تنوع بايد عوامل سازنده و به وجود آورنده ي آب و هوا را بشناسيم و تجزيه وتحليل كنيم .عواملي كه آب و هوا را به وجود مي آورند به دو دسته تقسيم مي گردند: 1-عوامل محلي شامل تابش، پستي و بلندي ها وپوشش زمين 2-عوامل بيروني شامل همسايگان و گردش عمومي هوا كه اين عوامل باعث تنوع اقليم خلخال مي شود كه به طور خلاصه به آنها مي پردازيم. * عوامل محلي تابش: مقدار تابش به زاويه، مدت تابش و ويژگي هاي اتمسفري بستگي دارد.مدت تابش در فصول گرم درخلخال بيشتر از فصول سرد مي باشد. زاويه تابش نيز به خاطر قرارگرفتن در عرض هاي بالامايل مي باشد. 1-2-3- زمين شناسي و توپوگرافي كوه ها شرايط ويژه آب و هوایي را ايجاد مي كنند كه به صورت سدي در مقابل حركت توده هاي هوا قرار مي گيرد و سبب نايكنواختي در عناصر آب وهوايي مانند بارش مي شوند. وقتي يك جريان هواي مرطوب حركت مي كند، در برخورد با كوه به سمت بالا مي رود. سپس اشباع شده و به خاطر سردي متراكم شده و تشكيل ابر مي دهد و درنهايت ايجاد بارش مي كند .وهرچه بالاتر مي رود،به علت كاهش دماي هوا، توليد برف مي كند(كوه آق داغ نمونه بارز) ارتفاعات با كاهش دما در شب و گرم شدن در روز ،جريان هاي هوا ايجاد مي كنند و تضاد حرارتي به وجود مي آورند.كه باعث ايجاد مراكز پر فشار مي گردند ودرنتيجه بادهاي كوه و دره ايجاد ميشود. بادهايي كه از ارتفاعات به طرف دشتها و دره ها سرازير مي شوند كاتاباتيك مي گويند كه بادهاي سردي هستند كه در اواخرفصل پاييز خطر جدي براي محصولات نواحي كوهستاني محسوب مي شود.(محمدي،1378)
+ نوشته شده در  جمعه نهم دی 1390ساعت 23:23  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

تحلیل نتایج آماری گردشگران ورودی وخروجی ایران

 

تحليل آماري ورود گردشگران خارجي به ايران در سالهاي 1382 تا 1387

كارشناس برنامه‌ريزي فرهنگي و گردشگري  و کارمند سابق بودجه و آمار سازمان ميراث فرهنگي در نوشته اي با مقايسه‌ آمار گردشگران واردشده به كشور و ايراني‌هايي كه به كشورهاي ديگر سفر كرده‌اند، تحليلي از شرايط كنوني گردشگري ايران ارايه كرده است.
    

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گردشگري_ اردشير اروجي _ كارشناس برنامه‌ريزي فرهنگي و گردشگري ـ با توجه به نبود نهادي كه آمار مستند گردشگري را اعلام كند، در اين تحليل آماري، از آمار مسافران ورودي اعلام‌شده توسط سازمان گمرك كشور كه تنها سازماني است كه آمارهاي تا حدودي مستمر و مستند ارايه مي‌كند، استفاده شده است. هرچند طبق نظرهاي معتبر كارشناسي 50 درصد مسافران ورودي به كشور و 90 درصد مسافران خروجي از كشور را مي‌توان گردشگر محسوب كرد، ولي چون اين تحليل روي درصدهاي رشد هر كدام تمركز دارد، اعمال نكردن اين ضريب تأثير خاصي بر جا نمي‌گذارد.  
الف ــ مسافران خارجي ورودي به ايران (در مقاطع 9 ماهه)  
نه‌ماهه سال 1387 ـ يك‌ميليون و 476هزار و 134 نفر با رشد منفي 1/5 (پنج و يك دهم) درصد  
نه‌ماهه سال 1386 ـ يك‌ميليون و 556هزار و 92 نفر با رشد 9/5 (پنج و نه دهم) درصد  
نه‌ماهه سال 1385 ـ يك‌ميليون و 468هزار و 92 نفر با رشد 71 درصد  
نه‌ماهه سال 1384 ـ 858هزار و 952 نفر با رشد منفي 8/9 (نه و هشت دهم) درصد  
نه‌ماهه سال 1383 ـ 951هزار و 867 نفر با رشد 13 درصد  
نه‌ماهه سال 1382 –841هزار و 700 نفر .....  
بررسي اين آمار بيانگر آن است كه در نه‌ماهه سال 1385 تدابير اتخاذشده در سال 1384 به‌صورت رشد شتابان 71 درصدي خود را نشان داده است؛ ولي در سال 1386 اين رشد شتابان با وجود تزريق شديد اعتبارات ريالي به‌علت تغيير سياست‌هاي ناشي از تغيير مديريت‌ها، به‌شدت كاهش يافته و در نه‌ماهه‌ي سال 1387 نيز متأسفانه به منفي 1/5 (پنج و يك دهم) درصد رسيده است.  
ب ــ مسافران خارجي ورودي به ايران (در مقاطع سالانه)  
سال 1387 ـ دوميليون و 35هزار و 518 نفر با رشد 7/5 (پنج و هفت دهم) درصد  
سال 1386 ـ يك‌ميليون و 925هزار و 192 نفر با رشد 9/5 (پنج و نه دهم) درصد  
سال 1385 ـ يك‌ميليون و 816هزار و 905 نفر با رشد 56 درصد  
سال 1384 ـ يك‌ميليون و 162هزار و 14 نفر با رشد منفي 8 درصد 
سال 1383 ـ يك‌ميليون و 263هزار و 344 نفر با رشد 9/11 (يازده و نه دهم) درصد  
سال 1382 ـ يك‌ميليون و 128هزار و 524 نفر .....  
بررسي اين آمار بيانگر آن است كه پس از يك تنزل در سال 1384 كه ناشي از فرآيند ادغام دو سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بوده، به‌دليل تدابير اتخاذشده پس از ادغام، از نيمه‌ي دوم سال 1384 تأثير خود را به‌صورت رشد شتابان در سال 1385 نشان داده است؛ ولي آمار سال 1386 نشان مي‌دهد كه با وجود تزريق شديد اعتبارات ريالي به‌علت تغيير سياست‌هاي ناشي از تغيير مديريت‌ها، اين رشد به‌شدت كاهش يافته و در سال 1387 نيز متأسفانه اين كاهش ادامه يافته است.  
ج ــ مسافران ايراني خارج‌شده از كشور  
سال 1387 ـ شش‌ميليون و 196هزار و 371 نفر با رشد 14 درصد  
سال 1386 ـ پنج‌ميليون و 431هزار و 338 نفر .....  
بررسي اين آمار بيانگر آن است كه با اين‌كه رشد گردشگري خارجي ورودي به كشور در سال 1387 حدود 7/5 (پنج و هفت دهم) درصد با 2/0 (دو دهم) درصد كاهش نسبت به سال پيش همراه بوده، ولي رشد سفر گردشگران ايراني به خارج از كشور 14 درصدي بوده است، يعني حدود 5/2 (دو و پنج دهم) برابر رشد گردشگران ايراني خارج‌شده از كشور، بيش‌تر از گردشگران خارجي ورودي به كشور بوده است. اين موضوع، تراز گردشگري كشور را به‌شدت منفي كرده است. حال چنان‌چه با اعمال ضرايب، تعداد گردشگران ورودي و خروجي را برآورد و آن‌ها را با هم مقايسه كنيم، خواهيم ديد كه تعداد گردشگران ايراني خارج‌شده از كشور حدود 4/5 (پنج و چهار دهم) برابر گردشگران خارجي واردشده به ايران است و اگر با اغماض متوسط هزينه‌كرد گردشگران ايراني خارج‌شده از كشور و خارجي‌هاي واردشده به ايران را مساوي فرض كنيم، هرچند متوسط هزينه‌كرد گردشگران ايراني در خارج از كشور حدود دو برابر گردشگران خارجي ورودي به ايران است، متوجه خواهيم شد كه به‌لحاظ اقتصادي تراز گردشگري ايران 5 به 1 منفي است.  
نتيجه آنکه:  
1ـ با توجه به اين‌كه اين تحليل براساس آمار اعلام‌شده توسط سازمان گمرك كشور كه فعلا تنها آمار مستند و مستمر كشور درباره‌ي مسافران ورودي و خروجي تبيين شده، اعلام هرگونه آمار ديگري در اين خصوص، قابل تأمل است.  
2ـ چون در چند سال اخير، اعتبارات گردشگري به‌شدت افزايش يافته‌اند، ولي رشد گردشگر ورودي خارجي روند كاهشي و گردشگر ايراني خروجي روند صعودي طي كرده، بيانگر آن است كه مشكل عدم رونق گردشگري، اعتبارات دولتي نيست، بلكه در سياست‌هاي راهبردي بايد تجديد نظر شود.  
3ـ با توجه به تحليل فوق‌الذكر، ادامه‌ي اين وضعيت براي كشور چه به‌لحاظ فرهنگي و چه به‌لحاظ اقتصادي اعلام خطر است، چون به‌لحاظ فرهنگي، سالانه تأثيرگذاري كشور ايران روي گردشگران خارجي، يك‌پنجم تأثيرگذاري كشورهاي خارجي روي گردشگران ايراني است و اين نسبت هر سال روبه افزايش است.  
به‌لحاظ اقتصادي نيز در وضعيت خوش‌بينانه هر سال يك‌پنجم ارز خروجي گردشگران ايراني از طريق جذب گردشگران خارجي تأمين مي‌شود و اين تراز منفي گردشگري نيز هر سال روبه افزايش است. لذا لازم است، براي اصلاح اين وضعيت در سياست‌هاي گردشگري كشور هرچه زودتر چاره‌اي انديشه شود

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم دی 1390ساعت 16:48  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح اصلی محتوای پایان نامه قسمت پنجم هفته اول دی ماه


مقدمه 1-3-  موقعيت جغرافيايي شهرستان خلخال 2-3-  خصوصیات طبیعی شهرستان خلخال 3-3-   خصوصیات اجتماعی وجمعیتی 4-3-  خصوصیات اقتصادی 5-3-  آثارتاریخی 6-3-   منابع مورد استفاده                   مقدمه كلمه لغوي خلخال به معني زيور آلاتي كه زنان قديم به مچ پايشان مي بستند و چون تصاوير گوناگون طبيعت در اين منطقه حاكم است . از اين رو خلخال ( خال ـ خال ) ناميده شده است . خلخال سابقاً يكي از بخشهاي تابعه اردبيل بوده كه به موجب تصويب نامه مورخ 17 / 5 / 1327 هجري شمسي از اردبيل منتزع و شهرستان مستقل گرديد . شهرستان خلخال از قديمي ترين شهرهاي استان آذربايجان شرقي بوده و مركز اين شهرستان ، شهر هروآباد مي باشد . اين شهرستان سابقاً داراي پنج بخش تابعه سنجبد ، خورش رستم ، شاهرود ، مركزي ، كاغذ كنان بود كه با توجه به تقسيمات كشوري وزارت كشور بخش كاغذ كنان از خلخال منتزع و جزء بخشهاي تابعه ميانه گرديد و تا اواخر سال 1375 نيز طبق تصميمات جديد وزارت كشور بخش سنجبد هم از شهرستان خلخال منتزع و نام جديد شهرستان كوثر به خود گرفت . اين شهرستان در قسمت شمالي شهرستان خلخال واقع مي باشد . اينك شهرستان خلخال داراي سه بخش مركزي ، خورش رستم ، شاهرود و هشت دهستان و 150 آبادي مي باشد .   1-3- موقعيت جغرافيايي شهرستان خلخال  شهرستان خلخال با مساحتي حدود 2753 كيلو متر مربع در جنوبي ترين قسمت استان اردبيل واقع شده كه از شمال با شهرستان جديد التأسيس كوثر و از شرق به وسيله كوههاي تالش با استان گيلان و از غرب با شهرستان ميانه و از جنوب با استان زنجان همسايه مي باشد. مركز شهرستان خلخال(هروآباد)در 47 درجه و6 دقيقه طول شرقي و 38 درجه عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است. ارتفاع شهرستان خلخال ازدريا در كرانه رودخانه قزل اوزن 600 متر (درپايين ترين نقطه) در آق داغ به 3303 متر مي رسد كه حد متوسط آن بين 1774 و1950 متر برآورده شده است .خلخال در حدود 60 كيلومتري دشت خزر و 116 كيلومتري اردبيل و 115 كيلو متري ميانه و زنجان قرارگرفته است. بارز ترين خصيصه پيكره جغرافيايي آن،كوهستاني بودن آن است. اراضي آن به صورت كوهستاني و تپه ماهور كه به دليل شرايط جغرافيايي خاص و كوهستاني بودن به سه ناحيه متفاوت تقسيم مي گردد به طوريكه در نواحي مرتفع داراي اقليمهاي سرد و كوهستاني و در نواحي پست كناره رود قزل اوزن داراي اقليمهاي نيمه گرمسيري است و اين شهرستان به دليل قرار گرفتن در نزديكي درياي خزر از مناطق پر باران استان اردبيل به شمارمي رود. مرز شرقي خلخال را  گيلان(تالش ، ماسال،فومنات)شامل مي گردد. كه حدود 120كيلومتر منطبق با خط الرأس تالش را پوشش مي دهد و خليج جنوبي و جنوب غربي رارود قزل اوزن و استان زنجان مي پوشاند. * ارتفاعات خلخال بلندترين كوههاي خلخال قلة آق داغ است كه در بخش خورش رستم و بخش شاهرود واقع شده در دره باختري و خاوري . ارتفاع آن 3303  مي باشد. از ديگر كوههاي معروف و مرتفع خلخال كوه عجم كه در حد فاصل روستاي آقبلاغ كرد در دهستان سنجبد شرقي واقع شده است . كوه ازناو از ديگر كوههاي معروف شهرستان خلخال مي باشد كه در حد فاصل روستاهاي خانقاه بفراجرد ، طوالش ، خمس ، خوجين واقع شده كه در دامنه آن چشمه اي پرآب كه حدود 300 ليتر در ثانيه آبدهي داشته قرار دارد كه از معروفترين مراكز سياحتي و گردشگري شهرستان بوده و مردم از دور و نزديك جهت سير و سياحت به اين منطقه عزيمت مي كنند . عکس 1-3 ارتفا عات –آق داغ 3303 متر،دومین قله بلنداستان اردبیل،اردیبهشت 88،بخش خورش رستم ،عکس ازنگارنده 1-3- جدول تقسيمات اداري شهرستان خلخال   شهرستان وبخش         نام شهر                نام دهستان تعداد آبادي جمع داري سكنه خالي از سكنه خلخال.........         شاهرود       خورش رستم     مركزي   كلور       هشجين     خلخال               شاهرود...................         پلنگا........................         شال........................                خورش رستم جنوبي......         خورش رستم شمالي.....           خانندبيل شرقي.........        سنجبد شرقي............        خانندبيل غربي...........   150 34 4 7 23 52 18 34   64   24 16 24 142 33 4 6 23 47 17 30   62   23 15 24   8 1 0 1 0 5 1 4   2   1 1 0 منبع: سالنامه آماري استان اردبيل 1386 2-3-   طول و عرض جغرافيايي شهرستانها1386       شهرستان                   طول شرقي                   عرض شمالي     حداقل      حداكثر      حداقل      حداكثر دقيقه درجه دقيقه درجه دقيقه درجه دقيقه درجه كل استان ..... خلخال ......   19          47           55          48         11           37          42         39   10         48           55          48          11           37         51          37 منبع:  معاونت برنامه ريزي استان اردبیل - گروه نقشه و GIS   3-3-  مساحت استان بر حسب وضعيت اراضي:1386                                                      مساحت:هكتار     شهرستان   جمع اراضي زراعي جنگل مرتع اراضي مسكوني ساير 1385................. 1386 ................ خلخال .............. 1786730         731170                20000                 984468               15190              35902 1786730         731170                20000                 984468               15190              35902 280047             31832                 17534                223903                 1272                5506 منبع:  1- سرشماري عمومي كشاورزي سال 1382                 2- سازمان مسكن و شهرسازي                 3 - سازمان جهاد كشاورزي                 4-اداره كل منابع طبيعي 4-3- مشخصات ايستگاههاي هواشناسي: 1386     ايستگاه نام شهر يا دهستان محل استقرار   نوع ايستگاه   سال تأسيس ارتفاع از سطح دريا (متر M)   اردبيل ............... پارس آباد.......... خلخال............... مشگين شهر....... گرمي................ سرعين.............. بيله سوار............ كوثر(فيروزآباد) اردبيل                                     سينوپتيك                          1355                                1332 اولتان مغان                              سينوپتيك                           1362                                 32 خلخال                                    سينوپتيك                           1365                                 1796 مشگين شهر                            سينوپتيك                           1373                               5/1568 گرمي                                     سينوپتيك                           1383                                   749 سرعين                               سينوپتيك تكميلي                   1381                                  1632 بيله سوار                            سينوپتيك تكميلي                   1382                                   101 فيروزآباد                           سينوپتيك تكميلي                   1383                                  1176 منبع: اداره ی کل هواشناسی استان اردبیل- 1385         منبع: اداره كل هواشناسي 1-3- نقشه تقسیمات سیاسی استان اردبیل 2-3 - نقشه تقسيمات سياسي خلخال   3-2- خصوصیات طبیعی شهرستان خلخال   * آب وهوای شهرستان   اين شهرستان به دليل كوهستاني بودن داراي زمستان هاي طولاني و بسيار سرد و تابستاني معتدل و نيمه خشك است. به طوريكه معدل حداقل برودت هوا به 8/14-  در دي ماه و معدل حداكثر حرارت آن به 4/25+ درجه در مرداد ماه مي باشد.حدمتوسط روزهاي يخبندان 137 روز در سال مي باشد. عمده ترين توده هاي هوا كه براي شهرستان خلخال باران زا هستند،از غرب و مشخصاً از سيلكونهاي غربي،مديترانه اي و اقيانوس اطلس و درياي خزر مي باشد. ميانگين بارش ساليانه باران در خلخال 415 ميلي متر است كه از ميانگين بارش ساليانه كشور يعني 275 ميليمتر،نسبتاً بيشتر است. بيشترين ميزان بارندگي باران در فصول بهار و پاييز مي باشند و ساعت آفتابي در طول يك سال 794/2 ساعت مي باشد. رطوبت هوا   ميزان رطوبت موجود در هواي خلخال تقريباً درتمام سال بالاست و يكي از عواملي كه در تعديل دما و نوسانات حرارتي منطقه بسيار مؤثر است، رطوبت هوا مي باشد.متوسط سالانه نم نسبي هوا در شهرستان خلخال معادل 5/73 درصد مي باشد كه حداقل و حداكثر آن به طور متوسط50 و80 درصد برآورده شده است. مقدار بارندگي   باتوجه به ارتفاع،شكلهاي مختلفي از بارش (برف،باران)در نقاط مختلف ديده مي شود. ميزان بارندگي ساليانه 415 ميلي متر است. بادها   در شهرستان خلخال دو نوع باد داريم كه در جهت مخالف هم مي وزند. يكي باد سدرمه كه از طرف شرق يعني كوههاي تالش وديگري بادگرميچ كه از طرف غرب خلخال مي وزد و باد مه هوا را سرد مي كند و باد گرميچ باعث گرم شدن هوا مي شود.       5-3- وضع جوّي شهر خلخال بر حسب ماه:1386     ماه                                     دماي هوا (درجه سانتيگراد) معدل حداكثر معدل حداقل حداكثر مطلق حداقل مطلق   متوسط فروردين............... ارديبهشت............ خرداد.................. تير....................... مرداد.................... شهريور................. مهر...................... آبان...................... آذر...................... دي....................... بهمن.................... اسفند....................         4/9                        3/0                      8/16                   9-                   9/4         5/17                      8/4                         24                   8/3-               2/11         2/24                     7/9                         30                      4                      17         7/21                    9/12                    6/30                    8/8                 3/17        4 /25                    1/14                    4/32                    4/7                 8/19               25                       11                     6/30                    6/4                   18         3/19                      8/2                     8/26                  8/1-                1/11         8/14                       4/0                    6/18                 2/8-                 6/7          6/4                        5-                      11                      23-                 2/0-          4/3-                  8/14-                    2/2                  6/26-                1/9-           8/0                    9/10-                   6/6                    22                   1/5-           9/7                     4/3-                   8/16                    17-                 3/2     -3- داده های اقلیمی شهرستان خلخال   ماه     بارندگي ماهانه (ميليمتر) حداكثر بارندگي دريك روز (ميليمتر) رطوبت نسبي (درصد)   تعداد روزهاي يخبندان   ساعات آفتابي (ساعت) حداكثردرجه سمت وسرعت باد ساعت 6:30 ساعت 12:30 درجه سرعت وزش باد (متربرثانيه) درجه سمت وزش باد فروردين............... ارديبهشت............ خرداد.................. تير....................... مرداد.................... شهريور................. مهر...................... آبان...................... آذر...................... دي....................... بهمن.................... اسفند....................      7/121                            2/32                     82                 62                        11                        3/139                         12                   100       4/60                              9/17                     79                 51                         1                        7/252                         10                     70                          7/48                              8/28                     72                  40                       0                            324                         10                     90                                     1/37                                  20                   100                 57                       0                          7/339                        15                     60                                                4/21                                 9/9                    63                  39                       0                           8/316                       15                     60                                              7/1                                   7/1                     73                  39                      0                            3/331                       12                    70                                    1/17                                 5/7                     85                  38                      8                             4/249                       14                  110                                 6/5                                     3                       82                  38                     13                            5/229                       14                  240                        5 /26                                  5/9                     85                 61                     23                             3/144                     10                   220                                9/4                                   2/1                     91                 61                      30                              3/143                    15                    70                           1/38                                  5/20                     89                57                      29                               5/138                    13                 240                                 7/32                                    6                         82                 49                     22                              6 /185                    10                  240                               منبع:اداره كل هواشناسي   * موقعيت ايستگاه هاي هواشناسي   ايستگاه هواشناسي كليماتولوژي فيروزآباد در بخش سنجبد و ايستگاه هواشناسي سينوپتيك خلخال در مركز شهرستان خلخال واقع شده اند كه موقعيت جغرافياي رياضي و ارتفاع آن از سطح دريا در جدول زير آمده است: جدول7-3- موقعيت جغرافياي رياضي ايستگاه مورد مطالعه   ارتفاع ازسطح دريا عرض شمالي طول شمالي نام ايستگاه 1796 37          38 31        48 خلخال   منبع:اداره ی کل هواشناسی- سالنامه آماری – استانداری اردبیل  * عوامل كنترل كننده آب و هواي خلخال   شهرستان خلخال با اين كه از نواحي سردسير كشور به شمار مي رود،اما كماكان داراي اقليم متنوع مي باشد.وعوامل و عناصراقليمي متعددي در پيدايش وچگونگي اقليم اين شهرستان نقش عمده اي بر عهده دارند. براي بيان دلايل اين تنوع بايد عوامل سازنده و به وجود آورنده ي آب و هوا را بشناسيم و تجزيه وتحليل كنيم .عواملي كه آب و هوا را به وجود مي آورند به دو دسته تقسيم مي گردند: 1-عوامل محلي شامل تابش، پستي و بلندي ها وپوشش زمين 2-عوامل بيروني شامل همسايگان و گردش عمومي هوا كه اين عوامل باعث تنوع اقليم خلخال مي شود كه به طور خلاصه به آنها مي پردازيم. * عوامل محلي   تابش: مقدار تابش به زاويه، مدت تابش و ويژگي هاي اتمسفري بستگي دارد.مدت تابش در فصول گرم درخلخال بيشتر از فصول سرد مي باشد. زاويه تابش نيز به خاطر قرارگرفتن در عرض هاي بالامايل مي باشد.  
+ نوشته شده در  پنجشنبه یکم دی 1390ساعت 13:17  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح اصلی محتوای پایان نامه قسمت چهارم هفته اول آذر ماه

*  محتواي طرح هاي راهبردي گردشگري (شهري و منطقه اي)

 

با توجه به رشد سريع شهرنشيني در ايران و حاد شدن مشكلات زيست محيطي، اجتماعي و رواني شهروندان، در حال حاضر موضوع برنامه ريزي براي گذراندن اوقات فراغت و توسعه و تجهيز فضاهاي تفريحي گردشگري در مقياس درون شهري و برون شهري، به ضرورتي اجتماعي و مديريتي تبديل شده است اما دو مانع اساسي در برابر پاسخگويي به اين ضرورت وجود دارد:

الف - محدوديت هاي محلي، برنامه عمومي توسعه گردشگري و سياستهاي اصلي آن را تعيين ميكند و وظايف شهرداري ها و ساير نهادهاي مسئول رامشخص و هماهنگ مي سازد بر اساس پيشنهادهاي طرح راهبردي گردشگري، انواع طرح هاي اجرايي و اقدامات مديريتي به صورتي هدفمند و هماهنگ تهيه و اجرا خواهد شد.

اثرات و نتايج طرح هاي راهبردي گردشگري درزمينه توسعه و عمران شهري و منطقه اي و پاسخگويي به نيازهاي اساسي شهروندان بسيار متنوع است، از جمله مي توان به محورهاي زير اشاره كرد.

تأمين توسعه پايدار و حفاظت محيط و ايمن سازي، توسعه رفاه اجتماعي و اعتلاي كيفيت زندگي شهري و روستايي، توسعه اقتصادي و افزايش اشتغال و درآمد، كمك به توسعه نواحي روستايي و نزديكي شهر و روستا، كمك به طراحي و زيبا سازي محيط زندگي و ايجاد زير ساختهاي لازم براي توسعه گردشگري ملي و بين المللي .

 

مرحله اول - مطالعات پايه:

 وظايف اين مرحله عبارت است از بررسي و تحليل موضوع و شناخت روندها ، توانها و تنگناهاي توسعه گردشگري.

مرحله دوم - تدوين اهداف، راهبردها و سياستها:

 وظايف اين مرحله عبارت است از: تدوين اهداف راهبردها و سياستها كه نحوه جهت گيري به سمت اهداف ( كلان و خرد) را تعيين و مشخص مي سازد.

مرحله سوم - پيشنهادها:

وظايف اين مرحله عبارت است از ارائه الگوي عمومي توسعه و تجهيز منابع گردشگري در محدوده و پيشنهاد انواع پروژه ها، اقدامات و توصيه هاي سازمان و اجرايي به منظور تحقق و عملي كردن اهداف.

 

 

مرحله  اول

 

- تدوين مفاهيم و چارچوب نظري

- شناخت عمومي محدوده برنامه ريزي

- مطالعات پايه محيطي،اقتصادي،اجتماعي،مديريتي و ...


 

 

مطالعات پايه

 


 


 


بازنگري و اصلاح

 

 

 

 

 

 


مرحله دوم

 

 

- تدوين اهداف كلان و خرد

- تدوين راهبردها

- تدوين سياستها


 

 

 

 

 

تدوين اهداف، راهبردهاو سياستها

 


 


بازنگري و اصلاح

 


 

 

 

 


 

مرحله سوم

 

- الگوي عمومي سازماندهي

- پروژه هاي پيشنهادي

- پيشنهادهاي مديريت و اجرا

- پيشنهادهاي اجتماعي و فرهنگي


 

پيشنهادها

 










 

3-2-نمودار فرآيند تهيه طرح راهبردي گردشگري

 

9-1- 2-  توريسم مذهبي و زيارتي در ايران

 

زيارت ريشه در قلب انسانها دارد و حضور دائمي و هميشگي آن به شكل هاي مختلفي در روح انسان جلوه گر مي شود. انسان با اشتياقی هميشگي به سوي مطلق جهان، همواره و همه جا به جستجوي نشانه هاي وجودي خدا مي باشد. كليساي كاتوليگ بنيان گذار زيارت نبوده بلكه با رسميت بخشيدن و منسجم نمودن آن، زيارت را بزرگترين بهره دنيوي زائر جلوگر ساخته است زيارت يكي از قديمي ترين شكل هاي مهاجرت توريستي مي باشد (شهرداريها - سال هفتم - شماره 78 ، ص 31)

ايران سرزميني است كه اماكن مذهبي مهمي را در خود جادي داده است كه بسياري از آن ها مورد احترام مسلمين ساير ممالك اسلامي هستند.مراكز زيارتي ايران به دو دسته تقسيم مي شوند:

1-    مراكزي كه در سطح جهاني ارزش زيادي دارند، مثل آرامگاه امام رضا(ع) و حضرت معصومه(ص).

2-  مراكزي كه بيشتر در سطح محلي و ناحيه اي ارزش زيارتي دارند تعداد مراكز اخير در كشور ما بسيار زياد است و مهم ترين آنها عبارتند از: زيارتگاه شاه چراغ در شيراز، آرامگاه حضرت عبدالعظيم الحسني در شهر ري، آرامگاه علي بن محمد باقر در مشهد اردهال، مقبره دانيال نبي در شوش و ... (محلاتي،1380، ص 217)

بسياري از اين اماكن مذهبي در كنار مناطق روستايي واقع شده اند. هر سكونتگاه روستايي ممكن است با تعدادي ساختمان و يا مكان مخصوص مذهبي شناسايي شود در بسياري ازروستاها، از اين نوع مكان هاي مذهبي مي توان امامزاده ها، مساجد، معابد، حسينيه ها،تكايا و ... را نام برد وجود امام زاده در مواردي عملاً مي تواند منشأ و مبدا پيدايش و تحول در سكونتگاه شود چرا كه روستا خود به تنهايي ويژگي خاصي ندارد، ولي تعداد زائران(گردشگران) كه از اطراف و اكناف براي زيارت به محل مي آيند، نقش مهمي در زندگي اقتصادي،اشتغال زايي و تعاملات فرهنگي اين روستاها ايفا مي كند. (زرگر،1387،ص17)

اصولاً نقش و كاركردهاي قومي مذهبي و زيارتگاهي، عامل تكوين رشد و توسعه ي برخي شهرها و روستاهاي مجاور اماكن مذهبي بوده است. اصلاً نام برخي روستاها، برگرفته از نام مكان مقدس مذهبي و زيارتي واقع در آن ها و مكان يابي و شكل گيري هسته اوليه و استقرار جمعيت در نقش زيارتگاهي آن نهفته است.

 

 

10-1- 2- عوامل اساسي مؤثر در برنامه ريزي گردشگري:

 

فعاليتهاي گردشگري، به طور كلي بر سه ركن اصلي استوار است كه عبارتند از:

1-    منابع و جاذبه هاي گردشگري (طبيعي، فرهنگي، اجتماعي و ورزشي و ... )

2-    تعداد و طيف گردشگران (نوع فعاليت، گروه هاي سني، جنسي، ناتوانان و ... )

3-    تأسيسات و تجهيزات گردشگري ( اقامتي، ارتباطي، تفريحي و رفاهي و ... )

بنابراين برنامه ريزي و آينده نگري براي گردشگري و مديريت آن، مستلزم شناسايي و ارزيابي كمي و كيفي انواع منابع و تعيين ظرفيت پذيري آنها، برآورد انواع گردشگران و نيازهاي آنها و ايجاد انواع تأسيسات و تجهيزات مناسب براي تأمين اين نيازهاست.

2-2- روش شناسي تحقيق

 

در فرايند اين تحقيق چه در بخش نظري و چه در بخش عملي از روش تجزيه و تحليل و يا شناخت تحليلي و توصيفي استفاده شده است . نظريات صاحبنظران و اساتيد نيز كه از طريق كتابخانه اي و اسنادي در اختيار اين رساله قرار گرفته است و مطالعات پيمايشي به دليل نياز داشتن عنوان تحقيق سهم بيشتري داشته است. بر پايه همان روشهاي توصيفي و تحليلي بدست آمده است اطلاعاتي كه مي بايد با روش فوق مورد تجزيه و تحليل و توصيف قرار گيرند نيز از طريق روشهاي آماري علمي و يا روش هاي برداشت ميداني « تهيه عكس، نقشه و ... » و انجام مصاحبه با اشخاص و مسئولان صاحب اطلاع و زندگي مشاركتي خود نگارنده درمحدوده جغرافيايي مورد طرح حاصل شده است .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

 3-2- مدل ها و تكنيك هاي تحقيق

 1-   SPSS

 اين نرم افزار ، سيستمي است كه بيشتر براي تحليل داده ها و اطلاعات اجتماعي و انساني به كارمي رود و نمايانگر وجود رابطه و ارتباط بين موضوعات و فرضيه ها يا رد آنها مي باشد كه امروزه در مباحث و تحقيقات علمي يكي از مهم ترين و رايج ترين نرم افزارها جهت تجزيه و تحليل كاربرد دارد .

2-   سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي(GIS)

نزديك به نيم قرن است كه سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي(GIS) به عنوان ابزاري قدرتمند در ثبت، ذخيره، بازيابي،تحليل و نمايش داده هاي جغرافيايي ظهور يافته و به سرعت مرزهاي مداخله خود را در زندگي بشر گسترش مي دهد.گرچه تحول (GIS) از بدو تولد تا كنون در بستر علوم مختلفي از جمله جغرافيا، منابع طبيعي، كامپيوتر، نقشه برداري، سنجش از راه دور، محيط زيست و ... صورت گرفته ليكن در حال حاضر به عنوان يك علم ميان رشته اي توجه طيف گسترده اي از طرفداران و مدعيان را به خود معطوف داشته است.

در سيستم (GIS)تجزيه و تحليل ها عمدتاً به خروجي هاي مشخصي  همراه داده هاي مربوطه منجر مي شود و نتايج آن را مي توان در لايه هايي مجزا ثبت و ضبط نمود.

 

3-   Excel

نرم افزاري است كه بيشتر جهت استخراج داده ها به شكل نمودارهاي مختلف ستوني و ... مورد استفاده قرار مي گيرد. اين نرم افزار همچنين جهت مقايسه اهداف تحقيقات به عمل آمده كاربرد دارد و به نوعي به محقق و در فرآيند تحقيق كمك مي كند تا در وقت و زمان صرفه جويي بيشتري داشته باشد.

 

4-   اسپيرمن 



Rho              Spearman's

0/693

sing                      0/000

                         

120                                 N

  

                  

 
 


                                                           

از اين روش براي آزمون همبستگي بين متغير هاي مختلف استفاده مي شود و مقدار اين شاخص بين 1 < =  rs < = 1- است كه رابطه معني داري بين دو متغيير را نشان مي دهد و نتايج بدست آمده در پديده هاي علوم انساني و اجتماعي قابل تعميم مي باشد.

5-   E.t- دماي مؤثر

شاخصي است كه بر اساس متوسط دما و رطوبت نسبي بدست مي آيد عبارتست از دمايي كه انسان دريك دماي اشباع بخارآب و دماي غيراشباع احساس رضايت مندي مي كند .

 

 

 

 

 

 

  4-2- منابع مورد استفاده

 

1-    ازكيا، مصطفي. (1381). جامعه شناسي توسعه و توسعه نيافتگي روستايي ايران، تهران:اطلاعات

2-    الواني، مهدي.-  پيروز بخت، معصومه. (1385).  فرآيند مديريت جهانگردي،تهران: چاپ غزال

3-  امير عضدی، طوبي.-  محسني، ناصر. (1386). اثرات گردشگري روستايي در توسعه ي روستايي، مجموعه مقالات ، اولين همايش منطقه اي جغرافيا، گردشگري، توسعه پايدار (دانشگاه آزاد اسلامي واحد اسلامشهر)

4-  بقائي، مسيب.- فرهاديان، همايون. (1384).  توريسم روستايي منبع درآمدي براي خانوارهاي روستايي، جهاد(ماهنامه علمي، اجتماعي، اقتصادي) شماره 267

5-  برنامه ريزي ملي و منطقه اي جهانگردي،تهيه كننده: سازمان جهاني جهانگردي. (1384).  ترجمه محمد عبداله زاده، تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي

6-  پاپلي يزدي،محمدحسين. (1385). گردشگري(ماهيت و مفاهيم) تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها(سمت)

7-    پريسيلا،بوني فيس. (1387). مديريت گردشگري فرهنگي، ترجمه محمود عبدالله زاده، تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي

8-    تولايي، سيمين. (1386).  مروري بر صنعت گردشگري، تهران: دانشگاه تربيت معلم

9-  حسين زاده، رضا.- بيدخوري، عليرضا. (1387).  سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي GIS (مباني و آموزش نرم افزار Arc GIS). مشهد، جهاد دانشگاهي مشهد

10- حيدري چيانه، رحيم. (1387). مباني برنامه ريزي صنعت گردشگري - تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها(سمت)

11- خانی، علی. (1383). روش های حفظ و احیای بافت های تاریخی شهرها ٬شهرداریها٬ شماره 61

12- راجر، راس ويل. (1386).  مديريت جهانگردي، مباني راهبردها، آثار، ترجمه سيد محمد اعرابي و داود ايزدي، تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي

13- رنجبران، بهرام.-  زاهدي، محمد. (1387). شناخت گردشگري، اصفهان: چهارباغ

14- زاهدي، شمس السادات. (1385). مباني توريسم و اكوتوريسم پايدار (با تاكيد بر محيط زيست) تهران: دانشگاه علامه طباطبايي

15- زياري، كرامت. (1387). برنامه ريزي شهرهاي جديد، تهران: سمت

16- سازمان ملل متحد،گزارش توسعه انساني سال 2003.(1382).  ترجمه معاونت بررسي و ن نظارت مجمع تشخيص مصلحت نظام، تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، دبيرخانه

17- شوراي علمي،سعيدي،عباس .... و ديگران. (1387). دانشنامه مديريت شهري و روستايي، تهران: سازمانشهرداريها و دهياريهاي كشور

18- فرانسوا ولا - يونل بيچريل. (1384). گردشگري بين المللي، ترجمه محمد ابراهيم گوهريان، محمدمهدي كتابچي

19- فريد، يداله. (1384).  روش تحقيق شهر و روستا، تبريز: دانشگاه تبريز

      20-  مشيري سيد رحيم. (1387).  تهران:  سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها(سمت)

21- كردواني، پرويز. (1382). اكوسيستم هاي طبيعي،نشر قومس

      22 -  محمدي، حميدرضا-  خسروي، كوروش.(1387). نقش گردشگري زيارتي در توسعه اجتماعي - اقتصادي سكونتگاه هاي زيارتي روستايي، رشد آموزش جغرافيا (آموزشي ، تحليلي، اطلاع رساني) چاپ: شركت افست (سهام عام) شماره 2 35

20- مطيعي لنگرودي، حسن. (1386). برنامه ريزي روستايي - با تاكيد بر ايران، مشهد، جهاد دانشگاهي، مشهد

21- ملكي، امجد، (1386). پهنه بندي خط زمين لرزه و اولويت بندي بهسازي مساكن در استان كردستان، فصلنامه پژوهش هاي جغرافيايي (علمي - پژوهشي) شماره 59

22- مولائي هشجين، نصراله.- ملك پور هشجين، سهيلا. (1384).  قابليت ها و جاذبه هاي توريسم روستايي - عشايري در ناحيه تالش، محيط زيست و فصلنامه پژوهشكده محيط زيست جهاد دانشگاهي، سال اول، شماره دوم

23- مولائي هشجين، نصرالله. (1380).  صنايع دستي و توسعه گردشگري در استانهاي ساحلي درياي خزر (فرصت ها، چالش ها و راهكارها)

24- مولائي هشجين، نصراله. (1382). ظرفيت ها و جاذبه هاي گردشگري در مناطق عشايري با تاكيد بر استان اردبيل، فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب، سال هفتم ، شماره 1 و 2  

25- نيازمند، مازيار. (1388). اكوتوريسم، تعاريف، مفاهيم و الزامات توسعه، رشد آموزش علوم اجتماعي(آموزشي ، تحليلي، اطلاع رساني)دفتر انتشارات كمك آموزشي، دوره ي دوازدهم، شماره3

 

 

 

1.David A. fennel, Ecotourism

An.Introdction, routledge.(1991)

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه چهارم آذر 1390ساعت 10:14  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح محتوای اصلی پایان نامه قسمت سوم


عناصرتشكيل دهنده جاذبه هاي گردشگري شهري از نظر « يانس وربك» به سه دسته تقسيم مي شوند كه عبارتند از:

الف - عناصر نخستين

 

كه زمينه ها و پايه هاي مادي (ميراث تاريخي و شهري ، مجاورت با آب، بوستان ها و باغ و ... ) و انساني (پذيرايي، مهمان نوازي ، سنن ، زبان ، امنيت) و همچنين فعاليت ها و تجهيزات ويژه ي مستعد جذب گردشگران ( گنجينه ها، نمايشگاههاي فرهنگي و ورزشي و جشنواره ها و ...) را باهم جمع و ادغام  مي كند.

ب - عناصر ثانوي

كه در برگيرنده تسهيلات خريد، اقامت، خوراك سرا،بنگاههاي حمل و نقل گردشگري هستند.

ج - عناصر كيفي

 كه به عناصر اضافي مشهورند و شامل تسهيلات دسترسي به نقاط مختلف از جمله توقفگاه ها، اطلاع رساني به مسافران و بازديدكنندگان( دفاتر ، اسناد و راهنماها) هستند (كازس و پوتييه، 1382، ص 79 تا 80)

 

 

 

ليستهاي تفريحي كه مشخصاً شهري هستند

ü     ديدن آثارتاريخي و بازارشهر

ü     خريد

ü     ساحل و شنا (با تراكم بالا)

ü     اسكي(با تراكم بالا) 

ü     مطالعه تاريخ فرهنگ شهري

ü     باغ وحش

ü     توريستي صنعتي (Industrial tourism)

ü     همايش ها و كنفرانس هاي بزرگ

ü     تعطيلات تفرجگاهي

ü     مسابقات ورزشي كه احتياج به استاديوم دارند.

بنابراين جاذبه هاي اوليه شهري نظير آثارتاريخي و مراكز خريد كه باعث ايجاد انگيزه ي جذب توريست به شهرها مي گردند با تقويت عناصر حمايتي نظير امكانات و خدمات مناسب ، تدوين قوانين و تبليغات مؤثر مي تواندباعث جذب توريست بيشتر به شهرها شود و انگيزه مجدد جهانگردان براي سفر به شهر مورد علاقه افزايش دهد .

8-1-2-  طبقه بندي  و توزیع جغرافیایی گردشگاه ها

 

با توجه به تنوع فعاليتهاي مختلف گردشگري و استقرار آنها در فضاهاي مختلف، گردشگاههاي مورد نياز شهر از نظر  تجانس عملكردي و نحوه دسترسي، به سه گروه عمده تقسيم مي شوند:

1-    گردشگاه های درون شهري

2-    گردشگاه های حاشيه ي شهري

3-    گردشگاه های برون شهري

اين نوع توزیع جغرافیایی و طبقه بندي گردشگاه ها از يك طرف، نحوه استقرار و توزيع منابع تفرجي و تفريحي را نشان مي دهد و از طرف ديگر، نيازهاي مختلف شهروندان و چگونگي تأمين آنها از جهات گوناگون معلوم و مشخص مي سازد. در جدول شماره 2-3 مقياسها و مشخصات اصلي پهنه بندي گردشگاه هاي شهري،بطور خلاصه نشان داده شده است.

 

 

 

جدول شماره 3-2- توزیع جغرافیایی گردشگاه هاي شهري از نظر مقياس دسترسي و نوع عملكرد

 

        شاخص ها

حوزه

مقياس دسترسي

وسعت و نوع

وسيله عمده دسترسي

كاركردهاي اصلي

مدت تنوع

تسهيلات مورد نياز

 

حوزه ي گردشگري درون شهري

شعاع دسترسي:

تا 12 كيلومتر

زمان دسترسي:

تا 90 دقيقه

 

محدود

متمركز

انسان - ساخت

پياده

دوچرخه

موتورسيكلت

وسايل عمومي شهري

وسيله شخصي

پياده روي

استراحت

ديدار و گفتگو

بازي كودكان

 

چند ساعت

فضاي سبز

خدمات اوليه

زمين بازي كودكان

 

حوزه ي گردشگاهي حاشيه اي

شعاع دسترسي:

15 تا 20 كيلومتر

زمان دسترسي:

40 تا 120 دقيقه

وسيع

متمركز+گسترده

طبيعي+انسان

ساخت

دوچرخه

موتورسيكلت

وسايل عمومي شهري

وسيله شخصي

راهپيمايي

بازي و ورزش

پيك نيك

سياحت

يك روزه

امكانات ارتباطي

فضاي بازي و ورزش

فضاي پيك نيك

 

حوزه ي گردشگاهي برون شهري

شعاع دسترسي:

20 تا 80 كيلومتر

زمان دسترسي:

90 تا 180 دقيقه

خيلي وسيع

گسترده

طبيعي+نيمه طبيعي

وسيله شخصي

وسايل عمومي(برون شهري)

طبيعت گردي

سياحت و زيارت

ورزش و شكار

آموزش و پرورش

يك روزه و بيشتر

امكانات ارتباطي

تنوع منابع

تسهيلات اقامتي

خدمات اطلاع رساني

خدمات ايمني و بهداشت

 

 

* عناصر كلي برنامه ريزي گردشگري شهري و روستايي و عشايري:

 

در فرايند برنامه ريزي گردشگري، اطلاعات كمي و كيفي كه در حوزه هاي مختلف گردآوري مي شود شامل موارد زير است:

ü     بررسي روندهاي ملي و جهاني براي جذب جهانگردان به مناطق شهري - روستايي و عشايري.

ü   شناسايي ويژگي ها و خصوصيات مناطق توريستي به صورت موجود و بالقوه كه در رقابت هستند و محصولات مشابهي ارائه مي دهند.

ü     شناسايي ويژگي هاي زيست محيطي

ü     شناسايي الگوهاي معيشت اقتصادي

ü     بررسي و ارزيابي تسهيلات اقامتي و پذيرايي موجود در مناطق شهري ، روستايي، عشايري

ü     شناسايي جاذبه هاي و فعاليت هاي گردشگري در اين حوزه ها به صورت موجود و بالقوه.

ü     مطالعه و بررسي توسعه فيزيكي يا اجتماعي به صورت موجود يا در حال انجام

ü     شناسايي منابع طبيعي و چشم اندازهاي زيبا ، پهنه هاي شهري - روستايي و عشايري

ü     بررسي و ارزيابي سياست هاي فعلي سرمايه گذاري دولتي و خصوصي در بخش گردشگري

ü     بررسي و ارزيابي امكانات، تسهيلات و خدمات گردشگري ( قادري ، 1383 ص 35)

+ نوشته شده در  جمعه بیستم آبان 1390ساعت 21:19  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شرح محتوای اصلی پایان نامه قسمت دوم آبانماه

-1-2 - اكوتوريسم

 اكوتوريسم يا طبيعت گردي يكي ازشاخه هاي گردشگري است كه مبتني برجاذبه هاي طبيعي است.ازسال 1990 اكوتوريسم به عنوان وسيله اي براي توسعه پايدار توسط سازمان هاي غير دولتي ،كارشناسان توسعه و مراكز دانشگاهي مطرح و مورد مطالعه قرار گرفت. بنابراين اصطلاح اكوتوريسم هم به عنوان يك مفهوم وهم به صورت شاخه اي از اقتصاد تعريف مي شود. در سال 1991 ،جامعه بين الملل اكوتوريسم[1] كه در گذشته با نام جامعه اكوتوريسم شناخته شد، اكوتوريسم را اين گونه تعريف كرد: «اكوتوريسم سفري مسؤلانه به مناطق طبيعي است كه در آن محيط زيست حفظ ورفاه مردم بومي تأكيد مي شود»

اتحاديه ي جهاني حفاظت[2] در سال 1996 اين تعريف را از اكوتوريسم ارايه داد:« سفري مسؤلانه از نظر محيط زيستي كه به منظور لذت بردن از مناطق نسبتاً سبك طبيعي(و هرگونه ويژگي فرهنگي موجود در منطقه از گذشته و حال)ترتيب داده مي شود و باعث ترويج حفظ محيط زيست مي گردد. درطول اين سفر،گردشگران حداقل تأثيرات منفي را بر منا بع طبيعي مي گذراند و مردم بومي در سود حاصل از فعاليت هاي اجتماعي- اقتصادي شريك مي شوند»

هنوز در سال 1965 چهار معيار براي توصيف و تعريف اكوتوريسم ارایه كرد:

1- حداقل تأثير منفي بر محيط زيست؛

2- حداقل تأثيرمنفي بر فرهنگ و حداكثر مسؤليت پذيري نسبت به فرهنگ جامعه ميزبان؛

3- حداكثر سود اقتصادي براي جامعه ي ميزبان؛

4- حداكثر رضايت تفريحي براي مشاركت جهانگردان

* اكوتوريسم بعنوان يك مفهوم

 

اكوتوريسم يكي از زيرشاخه هاي بخش توريسم پايدار است.نمودار 1-3 جايگاه اكوتوريسم را در فرايند توسعه ي اَشكال مختلف توريسم نشان مي دهد. اين نمودار نشان مي دهد كه چرا و چگونه اكوتوريسم به مفهوم شكل پايدار تورسيم طبيعت مطرح مي شود و بخش هايي از توريسم روستايي و فرهنگي را نيز در بر مي گيرد.

همانند ساير اَشكال فعاليت هاي گردشگري كه با هدف گذران تعطيلات ،انجام كاري شركت در كنفراس ها، كنگره ها يا نمايشگاهها ،توريسم درماني و غيره انجام مي شود،

هدف اكوتوريسم نيز رسيدن به نتايج توسعه ي پايدار است.بنابراين برنامه ريزي و توسعه ي زير ساخت هاي گردشگري،فعاليت هاي متعاقب آن و بازاريابي بايد بر اساس شاخص هاي پايداري از نظر زيست محيطي،اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي صورت پذيرد.(قديمي ، ص 15)




نمودار 2-2- اكوتوريسم به عنوان ايده اي براي توسعه پايدار

* قابليت هاي محيط طبيعي براي اكوتوريسم ها

توسعه هركشور در بخش هاي مختلف مستلزم بهره برداري از منابع مختلف زيست محيطي و طبيعي است كه طيف آن از بهره برداري كامل از منابع بايد نظير آب، خاك،جنگل و مراتع و ذخاير ژنتيكي تا حفاظت صرف در نوسان مي باشد.

مناطق حفاظت شده در قالب استفاده هاي گردشگري موضوعي است كه در حال حاضر مورد توجه بسياري از دولت ها قرار دارد و به همين دليل نيز برنامه هاي گسترده اي براي استفاده بهينه از اين مناطق آغاز شده است. پرواضح است كه حفاظت از اين مناطق براي حفاظت از نظامهاي حيات بخش در اولويت نخست قرار دارد و بهره برداري هاي ديگر از آنها در قالب استفاده هاي پژوهشي و گردشگري در الويت هاي بعدي قرار دارند.

در خلال دهه هاي گذشته و به موازات توسعه اقتصادي و اجتماعي در سطح جهان گردشگري بطور عام و گردشگري طبيعي به طور اخص به عنوان يكي از درآمدزاترين صنعت در سطح جهان مطرح شده و پيش بيني مي شود كه روند فوق در آينده نيز تسريع شود.

سبالوس لاسكوريان در سال 1993 پيش بيني كرد كه طبيعت گردي 7 درصد كه در آمار گردشگري بين المللي را به خود اختصاص دهد.«سازمان جهاني جهان گردي »رشدتقاضا براي گردشگري طبيعت را سالانه 30 الي 10 درصد برآورد مي كند و اين در حالي است كه رشد سالانه ي تقاضا براي گردشگري در كل4-3 درصداست.درسال1998 حدود30 ميليون از مسافرتهاي بين المللي كه 5 درصد تمامي سفرها را تشكيل مي دهد،سفرهاي اكوتوريسمي بوده اند و در آمد حاصل از اكوتوريسم درحدود 20 درصد درآمد حاصل از گردشگري را تشكيل داده است.با رشد سريع تقاضا براي اكوتوريسم و طبيعت گردي در سال 2004 برآورد شده است كه نزديك به 40 درصد انگيزه ي سفر گردشگران ، اكوتوريسم و بازديد از جاذبه هاي طبيعي باشد.

افزايش ميزان تقاضا براي مقاصد اكوتوريسمي و نام گذاري سال2002 م از سوي«سازمان ملل متحد» به عنوان سال جهاني اكوتوريسم و اقدامات جهاني در خصوص توسعه ي پايدار اكوتوريسم، فرصت مناسبي را براي فعاليت كشورهاي در حال توسعه خصوصاً ايران كه از قابليت هاي فراواني در زمينه ي توسعه اكوتوريسم و طبيعت گردي برخوردار است،فراهم آورده است.

توانمنديها وجاذبه هاي زير هم جزئي از اكوتوريسم مي باشد:

1-    زمين شناس وتوپوگرافي

2-    اقليم

3-    پوشش گياهي و جانوري

4-    غارها

5-    آبهاي گرم و چشمه هاي معدني

6-    پرواز وآواز پرندگان

7-    دريا و تالاب

(مولائي هشجين، اكوتوريسم و توسعه در كنار عملكرد مسلط جزاير خارك  و خاركو)

 * اكوتوريسم

1-    به حداقل رساندن اثرات منفي بر طبيعت و فرهنگ كه مي تواند در نهايت به مناطق توريستي خسارت وارد سازد.

2-    آموزش اهميت حفاظت از طبيعت به گردشگران

3-  تأكيد بر اهميت كسب و كار مسؤلانه كه با همكاري مقامات محلي و مردم براي برطرف كردن نيازهاي محلي و ارايه مزاياي حاصل از حفاظت از مناطق طبيعي صورت مي گيرد.

4-    وجود درآمدهاي بدون واسطه و مستقيم براي حفاظت و مديريت مناطق طبيعي و حفاظت شده.

5-  تأكيد بر ضرورت انجام منطقه بندي مناطق توريستي و برنامه ريزي براي مديريت گردشگري در مناطق طبيعي كه قرار است به قطب هاي اكوتوريسم تبديل شوند.

6-  تأكيد بر استفاده از مطالعات پايه محيط زيستي و اجتماعي مانند برنامه هاي پايش درازمدت به منظور ارزيابي و كاهش اثرات منفي

7-  تلاش براي به حداكثر رساندن منافع اقتصادي براي كشور ميزبان، گروه هاي تجاري و محلي و جوامع بومي به ويژه مردمي كه در نزديكي يا داخل منابع طبيعي و حفاظت شده زندگي مي كنند .

8-  تكيه بر زيرساخت هاي هماهنگ با طبيعت، حداقل استفاده از سوخت هاي فسيلي، حفاظت از گياهان بومي و حيات وحش و هماهنگي با محيط طبيعي و فرهنگي منطقه.

(قديمي، اكوتوريسم - اصول - تجربيات و سياستها، ص 24)

* فعاليتهاي اكوتوريستي و اكوتوريست ها

 

مطابق تعريف، اكوتوريسم دامنه ي وسيعي از فعاليتهاي گردشگري وابسته به طبيعت را شامل مي شود؛ از جمله: بازديد از پاركهاي محلي و مناطق حفاظت شده، مناطق طبيعي بكر، تماشاي پرندگان، گردش در محيط هاي طبيعي، دامنه پيمايي، كوه پيمايي، بازديد از غارهاي طبيعي، مطالعه فلور گياهي و يا فون جانوري، مطالعه ميداني زندگي حيوانات، بررسي هاي اكولوژيك. اما برابر تعريف فوق، فعاليتهايي نظير  شكار و اسكي را كه اثرات تخريبي فراواني بر محيط زيست طبيعي اند، جزو اكوتوريسم محسوب نمي شوند و اينگونه فعاليت ها را مي توان نوعي از گردشگري وابسته به طبيعت(طبيعت گردي) به حساب آورد.

اكوتوريست ها همانگونه كه انتظار مي رود، دوستداران طبيعت هستند، ليكن انتظارات آنها تنها به تجربه ي طبيعي و مشاهده حيات وحش خلاصه نمي شود، بلكه عموماً تجربه و آشنايي با فرهنگ جامعه ي ميزبان و آشنايي با جوامع محلي و ساير فعاليتهاي توريستي تفريحي پايدار فراهم آورند.

اكوتوريست ها را مي توان به گروه هاي زير تقسيم بندي كرد:

الف - اكوتوريست هاي با هدف مشخص

ب - اكوتوريست هاي با هدف عام

ج - اكوتوريست هاي اتفاقي

د- اكوتوريست هاي تفريحي

* ويژگيهاي اكوتوريسم

 

ويژگيهاي توسعه و اكوتوريسم به قرار زيرند:

1-    مشاركت در حفاظت از تنوع زيستي

2-    كمك به رفاه اجتماعي جوامع بومي

3-    شامل تجربه ي آموزشي

4-    مسئوليت پذيري گردشگران

5-    اداره شدن توسط مؤسسات و شركت هاي كوچك و گروه هاي كوچك

6-    كمترين ميزان نياز به استفاده از انرژي هاي تجديد ناپذير

7-    تأكيد بر مالكيت بومي و ايجاد فرصت هاي شغلي خصوصاً براي جوامع روستايي

اكوتوريسم را نبايد با گردشگري پايدار يكي دانست، بلكه اكوتوريسم نيز همانند ساير شكل هاي گردشگري مي بايد از بالاترين ميزان پايداري برخوردار باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  * بازوها و ويژگيهاي پروژه هاي توسعه ي اكوتوريستي

 

اكوتوريسم هم مانند گردشگري صنعتي چند جانبه است و توسعه ي پايدار آن تنها با مشاركت فعال وهماهنگي تمامي دست اندركاران اين صنعت امكان پذير است دست اندركاران و بازوهاي اجرايي توسعه ي اكوتوريسم عبارتند از :

1-    بخش دولتي

2-    بخش خصوصي

3-    سازمان های مردمی (NGO )

4-    جوامع محلي

5-    مؤسسات دانشگاهي و آموزشي

6-    مؤسسات تحقيقاتي

هريك از دست اندكاران در توسعه اكوتوريسم نقش خاص خود را دارند و مي بايد عملكردي هماهنگ با ساير بخش ها داشته باشند.

ويژگي ها:

1-    توجه به ارزش هاي طبيعي و فرهنگي منطقه و حفظ محيط زيست طبيعي و تنوع زيستي؛

2-    بهره برداري گردشگري پايدار از جاذبه هاي مقصد اكوتوريستي؛

3-    برخورداري از تأسيسات زيربنايي و امكانات خدماتي مناسب؛

4-    تضمين ارائه ي بهترين خدمات و تجربه ي ممكن به بازديد كنندگان؛

5-    ايجاد فرصت هاي اقتصادي براي جوامع ميزبان و نيروهاي بومي؛[3]


 

جدول 1-2-  اثرات محيط زيستي توسعه توريسم در اكوتوريسم

تبعات مثبت

تبعات منفي

-  محافظت از منابع طبيعي و پارك هاي ملي

-  ترويج حساسيت و آگاهي نسبت به سيستم هاي اكولوژيكي

- بهبود مديريت فعاليت

- افزايش آگاهي هاي زيبايي شناختي

- بهره مندي از شگفتي هاي جهان طبيعت

 

 

 

 

- آسيب رساني به اكوتوريسم

- توسعه سريع و بي رويه تسهيلات رفاهي اكوتوريستي

- تغييرات منفي در جايگاه فيزيكي و يكپارچگي منطقه

- جنگل زدايي،تخريب كوه ها براي ايجاد امكانات تفريحي

- كندن گياهان و آسيب رساني به پوشش نباتي

- استفاده از چوب درختان براي افروختن آتش

- افزايش زباله ها در محيط طبيعي

- تنزل وضعيت كيفي جذابيت هاي طبيعي

- انتقال بيماري ها از انسان به جانوران

- تهديد حيات وحش

- آلودگي هوا، آب ، خاك

- آلودگي هاي صوتي مخل آرامش طبيعت

-تنش محيط زيستي، تغيير رفتار جانوري

- آسيب به خاك و خاكزيان

 

 

 

 

 

 


6-1-2-  توريسم روستايي در ايران

ايران يكي از 10 كانون مهم شكل گيري تمدن بشري در جهان است ( محلاتي، 1380) هرچند مطالعات و تحقيقات انجام شده در رابطه با گردشگري و مسافرت،شيوه و روش آن، قوانين مربوط به آن در ايران باستاني و حتي ايران بعد از اسلام بسيار اندك است، اما آنچه مسلم است اينكه در ايران قبل از اسلام و حتي قبل از ورود آريايي ها به اين سرزمين، مسافر و جهانگرد داراي حقوق و امتيازات ويژه اي بوده است. ظاهراً توريسم و گردشگري در ايران بعد از اسلام رونق بيشتري يافته است( محقق داماد، 1377)

در زمينه ی توريسم ، ايران بويژه از قرن 17 ميلادي، مقارن با قرون 11 و 12 هجري قمري بعنوان يك كشور توريستي مورد توجه جهانگردان قرارگرفته است كه آن را مي توان سرآغاز توجه به توريسم درايران برشمرد.

قرن 19، قرني متفاوت در تاريخ توريسم ايران مي باشد، چرا كه سياحان و ديپلمات ها و بازرگانان، باستان شناسان و محققان و افراد كنجكاو ديگر به ايران سفر كردند ( مهدوي، 1387). صنعت توريسم در ايران سه ربع قرن پيش به اين سو، بصورت رسمي شكل گرفت و براي اولين بار از سال 1314 اداره امورجهانگردي تأسيس شد كه وابسته به وزارت كشور بود. در سال 1320 اين اداره به شوراي عالي جهانگردي تغيير نام داد و در سال 1342 سازمان جذب سياحان از آن بوجود آمد و فعاليت خود را آغاز كرد (رضواني، 1379) كه در سال 1353 به وزارت اطلاعات واگذار گرديد ( محلاتي، 1380) بعد از آن نيز اداره ي ايران گردي بوسيله چهار شركت سهامي و با نظارت وزارت اطلاعات و ايرانگردي اداره شد. پس از پيروزي انقلاب در سال1358 سازمان ايرانگردي و جهانگردي تشكيل و شروع به كار كرد ( مهدوي، 1382) و امروز هم با عنوان سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري فعاليت مي كنند.

ايران كشوري چهار فصل است اين جمله مشهور را بيشتر مردم دنيا شنيده اند اين به آن معناست كه اگر در هر زمان از سال  به چهارگوشه ي ايران نگاهي بيندازيم مي توانيم چهارفصل سال را ببينيم اين طبيعت تنوع با زيبايي هاي چشم گير همواره آن را زنده و بي همتاي تاريخي، فرهنگي و صفا و صميميت روستاييان پاكدل، وضعيتي درست كرده است كه مناطق روستايي كشورمان يكي از پرجاذبه ترين مناطق براي گردشگران باشد.

اما متأسفانه تا كنون نتوانستيم از اين نعمت خدادادي براي بهبود رفاه و وضعيت اقتصادي روستائيان و درآمد ملي كشور و حتي توسعه ي منابع طبيعي، اقتصادي و اجتماعي كشورمان استفاده كنيم. اين در حالي است كه در بسياري از كشورها، گردشگري يكي از منابع مهم درآمد است.

سازمان شهرداريها و دهياري هاي كشور قصد نموده در جهت توسعه ي گردشگري روستايي و به منظوراشتغال زايي و ايجاد درآمد براي ساكنان محلي و حفظ و احياي ميراث فرهنگي و طبيعي اين مناطق ، فعاليتهاي چشم گيري انجام دهد.

كه نمونه آن انتشار كتاب « اصول برنامه ريزي توسعه پايدار گردشگري روستايي» اثر زاهد قادري، در زمينه فعاليتهاي گردشگري در اين گونه مناطق است.

اين كتاب چارچوب استانداردي  براي توسعه گردشگري در مناطق روستايي و دور افتاده را ارايه مي دهد به كارگيري اصول اين كتاب به برنامه ريزان كمك مي كند كه با درنظر گرفتن ويژگيهاي زيست محيطي، فرهنگي - اجتماعي و اقتصادي مناطق روستايي به اهداف توسعه پايدار دست يابند (پايگاه اطلاع رساني شهرسازي و معماري تهران، 26 مهر 1384)

مسوولان گردشگري - روستايي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از تهيه و تدوين طرح جامع گردشگري روستايي و عشايري در اين سازمان خبر مي دهند.

محمد نمازي (1385) معتقد است اين طرح جامع با هدف توسعه گردشگري روستايي و همچنين استاندارد سازي تأسيسات و امكانات درروستاها تهيه مي شود در تدوين اين طرح جامع گردشگري روستايي از تجربيات كشورهاي مختلف جهان مانند ژاپن، مغولستان و ... كه در توسعه گردشگري روستايي و عشايري موفق برده اند، استفاده مي شود

.( خبرگذاري، جمهوري اسلامي ايران - تهران -  سرويس گردشگري)

به گفته مسؤلان گردشگري روستايي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، پس از تدوين طرح جامع گردشگري روستايي در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري دست اندركاران و مؤسسات بخش خصوصي براي اجراي اين طرح به كار گرفته مي شوند،گفتني است، كميته ي گردشگري روستايي و عشاير ي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تا كنون 365 روستاي ويژه گردشگري را شناسايي و تصويب كرده است.

بنا به اظهارات دبير ستاد گردشگري روستايي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، شناسنامه گردشگري براي 365 روستاي هدف گردشگري منتشر مي شود، دوره هاي آموزشي براي دهياران روستاها برگزار مي شود و بنياد مسكن احياي بافت قديمي 25 روستاي كشور را در دستور كار دارد ( ايلنا، 1387)

بر اساس پيش بيني هاي صورت گرفته، 365 روستا از روستاهاي كشور به عنوان روستاهاي هدف يا برگزيده گردشگري انتخاب شده اند كه مقرر است كتاب راهنما يا شناسنامه گردشگري اين روستاها چاپ و در اختيار علاقمندان قرار گيرد. روستاهاي ياد شده با هماهنگي بين مديران استاني ميراث فرهنگي و گردشگري، كار گروه گردشگري استانها، معاونت دهياري ها، بنياد مسكن و بانك كشاورزي انتخاب شده اند كه اين روستاها از نظر تاريخي ، فرهنگي و طبيعي داراي بيشترين جاذبه هستند.

سالانه از محل اعتبارات عمراني معاونت دهياري هاي سازمان شهرداري ها و دهياري ها 2 ميليارد تومان، به پروژه هاي گردشگري در قالب طرح هاي مطالعاتي  و ارجايي تخصيص مي يابد.

بر اساس اهداف برنامه سوم و چهارم توسعه، بنياد مسكن مسئوليت احياي بافت هاي قديمي روستاها را بر عهده دارد. پروژه احياي بافت هاي قديمي روستاهاي ايران پس از انتخاب با هماهنگي سازمان ميراث  فرهنگي، صنايع دستي  و گردشگري توسط بنياد مسكن انقلاب اسلامي انجام مي شود.

 

جدول 2-2- پيامد هاي مثبت ومنفي توريسم روستايي

پيامدهاي مثبت

پيامدهاي منفي

- سبب ايجاد درآمد و اشتغال و فعاليتهاي اقتصاد مي شود.

- به كاهش قدرت نامتعادل اجتماعي كمك كند.

- حفظ جمعيت محلي با ايجاد فعاليتهاي جنبي گردشگري شود.

- احياي فرهنگ محلي

- بالا بردن حسن خودباوري

- حفظ جاذبه هاي فرهنگي و طبيعي

- بالا رفتن سطح قيمت هاي محلي در كالاها، خدمات افزايش و تغيير كاربري زمين

- افزايش مهاجرت پذيري منطقه با توسعه گردشگري

- استفاده از نيروي كار زنان در كارهاي كم درآمد

- تغيير الگوي فرهنگ و زندگي

- آلودگي زيست محيطي

 

 

 

 

 

 

 

* قابليت ها و جاذبه هاي توريسمي روستا

 

انگيزه اي كه باعث مي شود تا يك نفر بعنوان توريست كيلومترها مسافت را طي كرده و براي دتي هرچند كوتاه به روستاها يا محيط پيرامون آن سفر كند چه چيزهايي هستند؟

روستاها عمدتاً واحد همگن طبيعي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي است كه شغل ساكنان آن دامداري، زراعت، باغداري، صيادي، صنايع دستي و يا تركيبي از اينهاست يكي از عواملي كه باعث ورود توريست ها به اين مناطق مي شود ممكن است در رابطه با مشاغل روستايي شده اما مهمترين جاذبه هاي روستا يا دلايلي كه توريست ها جذب روستا مي شوند را مي توان به اين شرح بيان نمود:

1-    شرايط طبيعي و مورفوژيكي روستا؛

2-    شيوه زندگي، آداب  و رسوم و فرهنگ روستا؛

3-    خانه ها و اماكن روستايي(مانند كلبه ها - خانه هاي سنگي و كاه گلي و ...)

4-    صنايع دستي و محلي (رضواني، 1376)

5-    جاذبه هاي بكر پيرامون روستا؛

6-    جاذبه هاي اقتصادي؛

7-    جاذبه هاي فرهنگي و اجتماعي فرهنگي و اجتماعي روستا ( مراد نژادي و نظري، 1382)

8-    حيوانات بومي و محلي روستا؛

9-    گياهان  دارويي و كمياب ؛

10-آثار تاريخي و باستاني روستا؛

11- غذاهاي محلي و سنتي روستا ( FFTE,2002)

از ديگر انگيزه هاي توريستي مي توان، سياحت، ورزش (آبي ، هوايي ، زميني و ...) فعاليتهاي اكتشافي، فرهنگي و فعاليتهاي مربوط به سلامتي را نام برد.(fleischev8 .tehetchilc,2009)

 

 

 

 

 

 

* توزیع جغرافیایی روستايي بر اساس توان هاي گردشگري ( سازمان برنامه و بودجه، سال 1373، ص 54)

1-  روستاهاي كوچك ابتدايي كه هيچ نقش مركزي نداشته و كمتر از 500 نفر جمعيت دارند.

2- روستاهاي واسط كه مركز تعدادي از روستاهاي ابتدايي مي باشد و شعاع عملكرد آنها بين 3 تا 6 كيلو مربع است.

3- روستاهاي مركزي كه چند روستاي كوچك و واسط را شامل مي شود و شعاع عملكردي آنها بين 15 تا 40 كيلومتر است.

4- حومه هاي شهري يا شهرهاي كوچك كه مراكز برتر خدمات در جامعه روستايي محسوب مي شوند.

* توزیع جغرافیایی كشور بر اساس مطالعات سازماندهي فضاها و مراكز روستايي

 

در اين مطالعات با استفاده از روش منطقه بندي بر اساس تعيين همگن و عملكردي و با نگرشي از بالا به پايين، فضاي كلان كشور به ده منطقه تقسيم شده است. در اين تقسيم بندي، مواردي چون عوامل طبيعي، انساني و فرهنگي، موقعيت اجتماعي و اقتصادي و ... مورد توجه قرار داشته اند بر اين اساس مي توان كشور را به ده منطقه تقسيم نمود بر همين اساس كشور به 800 منظومه روستايي تقسيم شده است .

7-1-2-  توريسم شهري

 

توريسم شهري و عناصر تشكيل دهنده جاذبه هاي جهانگردي از نظر يانسن وربك:

توريسم شهري بعنوان شكل نويني از توريسم با شتاب هرچه بيشتر در حال تقويت و توسعه مي باشد هرگونه اقدامات در جهت افزايش اثرات مثبت و كاهش تبعات منفي  توريسم شهري از طريق شناخت صحيح جاذبه هاي توريستي بالفعل و بالقوه شهرها با  برنامه ريزي و مديريت يكپارچه توريسم شهري امكان پذير مي باشد.شهرها از ديرباز به دليل دارا بودن جاذبه هاي طبيعي و مصنوعي متنوع، امكانات و خدمات فراوان ما همواره جاذب توريست با اهداف جهانگردان را ساكنان شهرها تشكيل مي دهند كه به شهرها، روستاها و نواحي پيرامون شهرها مراجعه مي كنند؛ اما از امكانات و خدمات شهرها - نظير هتل ها و رستوران ها بيشتر بهره مي گيرند. در واقع يكي از مهم ترين فضاهايي كه در كشورهاي مختلف مورد بازديد جهانگردان قرار مي گيرد فضاي شهري است تأثير توريسم بر شهرها به حدي است كه امروز فصل نويني در جهانگردي به نام توريسم شهري گشوده شده است توريسم باعث نوسازي شهرها، ايجاد تأسيسات مورد نياز گردشگران، مهمان سراها، اماكن تفريحي، ايجاد تغييرات مي شود و درآمد هنگفتي را براي شهرها به ارمغان مي آورد ( محلاتي، 1380، ص 112)

از طرف ديگر سرعت ارتباطات ، بالا رفتن سطح فرهنگ و سطح زندگي شهروندان، گردشگري سال هاي آينده گردشگري شهري خواهد بود (كازس و پوتييه، ص 19).

بنابراين در ادبيات توسعه جهانگردي شكل نويني از توريسم ايجاد شده كه هدف آن برنامه ريزي براي توريسم شهري است سابقه برنامه ريزي گردشگري شهري به طور مشخص از دهه 1990 ميلادي در اروپا براي كاهش مشكلات ناشي از هجوم انبوه توريسم و افزايس رضايت گردشگران و ارتقاي شاخص هاي توسعه ي پايدار برمي گردد.

امروزه به دليل حجم گسترده مبادلات عرصه جهاني و ضريب تكاثري ناشي از درآمد گردشگري بسياري از مديران شهرها را بر آن داشته تا با ارائه امكانات و خدمات مناسب، و خلق فضاهاي ويژه براي گردشگران باعث جذب توريسم و به تبع آن باعث افزايش درآمد و ايجاد اشتغال در شهر شوند.



5- The International Ecotourism Socity (TIES)

 

6- World eonservation Union

7- منابع:   David A.fennel, Ecotourism

An.Introdction,routle dge.1991    

 

+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم آبان 1390ساعت 11:19  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

شروح محتوای اصلی پایان نامه هر هفته قسمتی از پایان نامه

- اثرات توريسم در امور اجتماعي - فرهنگي بايد به خاطر سپرد كه هر نوع توسعه جديد، تحولاتي به همراه دارد جهانگردي تنها يكي از منابع تغيير و تحول در جامعه است. انواع فايده هاي اجتماعي و فرهنگي توسعه توريسم در چهارچوب برنامه ريزي: 1- استانداردهاي زندگي مردم را افزايش مي دهد و اگر منافع اقتصادي جهانگردي خوب توزيع شوند به پرداخت هزينه ايجاد اصلاحات در تسهيلات و خدمات جامعه كمك مي كند. 2- ميراث فرهنگي ناحيه اي را حفظ مي كند كه در غير اينصورت ممكن است در نتيجه توسعه كلي از ميان برود.الگوهاي فرهنگي موسيقي، رقص، نمايش، لباس، هنرها و صنايع دستي ، مراسم، شيوه زندگي، سبك معماري را جهانگردي حفظ مي كند. 3- به توسعه و حفظ موزه ها، تئاترها و ساير امكانات فرهنگي كمك مي كند. 4- وقتي كه مردم يك منطقه مشاهده مي كنند كه جهانگردان به فرهنگ آنها احترام و ارزش قائلند احساس غرور آنها تقويت و تجديد مي شود. 5- فرصت مبادلات فرهنگي بين جهانگردان و ساكنان فراهم مي شود.(زاهدی، ص 40) اثرات منفي 1- ازدحام توريست ها و سلب آسايش ساكنان باعث خشم و احساس دشمني آنان نسبت به جهانگردان مي گردد. 2- برخي مسائل مي توانند به خفت فرهنگي و سست شدن احساس هويت فرهنگي بيانجامد. 3- تقليد مردم و جوانان از الگوهاي وارداتي جهانگردان باعث از دست رفتن اصالت و سنت هاي ساكنان مي گردد. 4- به علت تفاوت زبان و رسوم ساكنان با جهانگردان ممكن است مناقشاتي ايجاد شود. 5- مشكلات اجتماعي ديگر از جمله اعتياد به مواد مخدر، الكل و جرايم ديگر مي باشند. 4-1-2 - اشكال توريسم طي چند دهه اخير اشكال زيادي از توريسم شهرت بيشتري پيدا كرده اند. براي نمونه مي توان به اين اشكال اشاره كرد:  «مسافرت ماجراجويي» كه در آن از نواحي ناهموار بازديد مي شود يا ورزشهاي ماجراجويانه مثل كوهنوردي و قدم زدن (پياده روي) انجام مي گيرد.  « مسافرت كشاورزي» مسافرت مبتني بر صنعت كشاورزي كه به پشتيباني از اقتصاد كشاورزي بومي منطقه انجام مي شود.  « مسافرت نياشناسي» (كه آن را مسافرت نسب شناسي) هم مي گويند و هدف از آن سفر به ديار آباء و اجدادي و زادگاه نياكان و گاهي آشنا شدن با فاميل مي باشد  « مسافرت مجازي» كه در آن فرد به صورت فيزيكي سفر نمي كند بلكه از طريق اينترنت، كتابها، تلويزيون و غيره به كشف دنيا مي پردازد.  « مسافرت صوتي » شامل تورهاي صوتي در حين قدم زدن و ساير اشكال راهنمايي صوتي مثلاً در موزه ها و نيز كتب سفر شنيداري مي شود.  «مسافرت فروشگاه كتاب» اين سيستم اقدامي است در جهت حمايت از فروشندگان مستقل كتاب و صاحبان آنها را ترغيب مي كند كه كتابهاي خود را به اقصي نقاط دنيا برده و عرضه نمايند.  « مسافرت فرهنگي » شامل توريسم شهري بازديد از اماكن و شهرهاي تاريخي و ديدني مثل برلين، كاتماندو، لاهور، ليما، بوينس آيرس،لندن،پاريس، دهلي، رم، پراگ، دوبروفنيك، پكن، استانبول، كيوتو،ورشو و مشاهده ميراث فرهنگي آنان مي شود انواع موزه ها بازديد مي كنند يا توريسم اپرا كه در آن از كنسرت ها و اپراها ديدن مي شود.  « مسافرت تاريك » اين نوع از توريسم به منزله سفر به مناطق مرتبط با موضوع مرگ رنج است، اولين تور از اين دست سفرهايي بود كه به ليك هورست انجام شد تا از محل سقوط كشتي فضايي هيندربرگ در نيوجرسي بازديد به عمل آيد.  « مسافرت مصيبت » سفر به مناطق مصيبت زده است كه هدف اصلي نه كمك به مردم بلكه ديدن صحنه هاي جالب است، اگر اين بازديدها مانع عمليات امداد ونجات و كارهاي تعميراتي باشد مي توان مسئله ساز هم بشود.  « مسافرت دارو ومواد مخدر» اين نوع توريسم به سفرهاي خاصي اطلاق مي شود كه با هدف تهيه دارو اعم از نوع مجاز و غير مجاز آن انجام مي گيرند.  « مسافرت زيست محيطي » در اين نوع گردش كمترين اثر سوء بر محيط زيست ايجاد مي شود مثلا تورهاي صحرايي كنيا، گردش در جنگلهاي باراني بليز و پياده روي در لاپلاند يا در پاركهاي ملي.  « مسافرت تحصيلي » شامل سفر به مراكز تحصيلي يا بازگشت به زندگي تحصيلي يا ساير نقاطي مي شود كه در آنها مي توان انواع كلاس ها را تجربه كرد.مثل كلاسهاي آشپزي صنايع دستي دستي و ... .  « مسافرت افراطي» شامل سفر به نقاط خطرناك و داراي ريسك بالا.  « مسافرت قمار » مثل سفر به شهر آتلانتيك در نيوجرسي لاس وگاس در نوادا پالم اسپيرينگ در كاليفرنيا (ماكائو يا مونته)  « گردش در باغ» بازديد از باغهاي گياه شناسي در مناطق معروف از نظر تاريخ گياه شناسي مثل ورسيلز و تاج محل.  « مسافرت ميراث » بازديد از نواحي تاريخي مثل رم ، آتن، كراكو يا مراكز صنعتي مثل كانال ها و راه آهن ها و رزم گاه هاي قديمي و ... .  « مسافرت سلامت »معمولاً براي فرار از شهرها و گريز از استرس يا شايد براي لذت بردن از آفتاب و ... مي باشد.اغلب به استراحت گاه ها و يا « چشمه هاي آب گرم» .  « مسافرت سرگرمي » گردش به تنهايي يا گروهي براي مشاركت در سرگرمي ها، ديدار با ديگران، و افراديكه علايق مشابهي را دنبال مي كنند يا مايلند تجربه اي خاص در مورد يك سرگرمي داشته باشند مثل تورهاي باغي راديوي آماتور گردش هاي DX - يا شركتهاي رقص ميداني.  « مسافرت جامع » ويژه كساني كه ناتواني يا محدوديت هاي كاركردي دارند در بعضي از مناطق به آن « توريسم همگاني» گفته مي شود اساس كار آنها را اصول طراحي و توسعه مقصد جهاني تشكيل مي دهد.  « مسافرت پزشكي » مثل: 1- انجام امور خاص پزشكي كه در كشور خاصي غيرقانوني محسوب مي شود مثل سقط جنين و مرسي كيلينيك. 2- براي مراقبت هاي پيشرفته پزشكي كه در كشوري وجود ندارد. 3- در مواردي كه اقدامات پزشكي با نوبتهاي طولاني همراه باشد. 4- بهره مندي از مراقبت درماني ارزان و يا رايگان  « مسافرت فرهنگ پاپ » گردشي كه درآن افراد از محل خاصي ديدن مي كنند و عموماً در پي ديدن فيلم يا خواندن مطلبي در مورد آن هستند.  « مسافرت دائمي » افراد ثروتمند هميشه در سفرهاي شغلي و حرفه اي هستند و برخي از آنها با هدف گريز از ماليات و اينكه ساكن كشور خاصي محسوب نشوند از اين نوع گردش استفاده مي كنند.  « مسافرت زيارتي » زائران اماكن مقدس قديمي( مثل برخي نقاط در رم و سانتياگو دي كامپوستلا ويژه كاتوليك ها) معابر و عبادتگاه هاي ويژه هندوان و بودائيان، مونت آتوس يا كليساهاي رنگ آميزي شده شمال مولداوي براي ارتودكسها و مراكز مذهبي مانند مساجد و مقبره ها، مسافرت مسلمانان جهان به شهرهاي مكه و مدينه، مسافرت ايرانيان به مشهد و كربلا و نجف و ... .  « مسافرت جنسي » كه به سفر با قصد برقراري رابطه جنسي به خصوص با زنان روسپي انجام مي شود.  « مسافرت تك نفره » كه به سفر يك نفره اطلاق مي شود.  « مسافرت ورزشي » يكي از راههاي گذراندن تعطيلات پرداختن به ورزشهايي چون اسكي، گلف و شيرجه است سفر براي تماشاي رويدادهاي ورزشي بين المللي مهم مثل جام جهاني فوتبال يا همراهي تورهاي the Ashes .  « مسافرت فضايي » سفر به فضاي خارجي يا با سفينه فضايي.  « مسافرت بي هدف » به سفري گفته مي شود كه در آن فردي سفر را از مقصد سفر مهمتر مي داند و دائماً بدون هدف خاصي رهسپار مسافرت مي شود.  « سفر شرابي » بازديد ازمناطق تهيه شراب باغهاي انگور ويژه توليد شراب ميخانه ا مراكز چشيدن انواع شراب جشنواره شراب و امكان خاصي كه با هدف مصرف و خريد شراب فعاليت دارند. *انواع گردشگري در اين قسمت انواع گوناگون گردشگري متداول درجهان معرفي خواهد شد.البته تنوع گردشگري چنان است كه پرداختن به تمامي آن ميسر نيست واينك تنها به عمده ترين انواع گردشگري پرداخته مي شود. 1-گردشگري فرهنگي تاريخي در بحث گردشگري فرهنگي مي توان موضوع را از دو زاويه ديد اصلي مورد بررسي قرار داد.در واقع نخستين بخشي از گردشگري فرهنگي مرتبط با ميراث تاريخي يك جامعه باز مي گردد.درحالي كه دومين نگرش به گردشگري فرهنگي محور موضوع زمان حال است و فرهنگ جاري يك جامعه رابه عنوان موضوع خود پي جويي مي كند.يعني گردشگر در اين نوع به جستجو، فراگيري و تجربه دربارۀ فرهنگ حال و گذشته جامعه خود يا ديگران پرداخت. 2-گردشگري ماجراجويانه به گونه اي از گردشگري است كه مهم ترين هدف آن ايجاد هيجان براي گردشگر است.بديهي است كه آنچه كه براي يك نفر فعاليتي عادي در زندگي روز مره به حساب مي آيد(مثلاً قايقراني در يك رودخانه يا صخره نوردي)براي فرد ديگري موضوعي استثنايي و عاملي هيجان زا تلقي مي شود و اكثرعلاقه مندان اين نوع گردشگري از افراد مرفه-تحصيل كرده و...هستند. 3-گردشگري ورزشي گردشگري مبتني بر ورزش بخش يا نوعي از گردشگري شناخته مي شود كه مشتمل بر مشاركت در فعاليت هاي ورزشي است.شامل شركت در رقابتهاي ورزشي(اعضاي تيم هاي ورزشي)تورهاي استفاده از امكانات ورزشي (نظير تورهاي يكروزه براي اسكي در ديزین) 4-گردشگري درماني مردمان بسياري درجهان به منظور كسب آرامش و درمان به سفر مي روند و اين نوع گردشگري از سابقه بسيار طولاني برخوردار است.چنانچه در قرون پيش از ميلاد شواهدي ازسفر گردشگران رُمي ويوناني به مناطق داراي چشمه هاي آب گرم و شفا دهنده بدست آمده است.همچنين مسافرت ما ايرانيان به شهرهايي كه چشم هاي معدني و درماني دارند مثل سرعين در استان اردبيل از اينگونه گردشگري مي باشد. 5-گردشگري انبوه يا تفريحي بزرگترين بازار گردشگري جهاني را گردشگري انبوه تاريخي يا تفريحي كه اغلب گردشگري تعطيلاتي نيز خوانده شده تشكيل مي دهد. بزرگترين بخش اين بازار سواحل درياها را هدف مي گيرد و گاه آن را به گردشگري آفتاب، ماسه و دريا ( 3 s) نيز شناسند واصلي ترين هدف اين نوع گردشگري گذران اوقات فراغت است. 6-گردشگري نوستالژيك خاطرات و تجارب ايام گذشته عنصري برانگيزشده براي سفر به مقاصدي است كه فرد بيشتر در آن حضور داشته و به نوعي با ذهن و شخصيت او پيوند خورده است.سفرمجدد به چنين سرزمين هايي زنده كننده آن يادها و گاه تسكين دهنده آلام انسان است. 7-گردشگري روستايي درجوامع پيشرفته بخش اعظم جمعيت درشهرها اسكان يافته اند. (به عنوان مثال در ايالات متحده آمريكا تنها 2 درصد جمعيت در بخش كشاورزي اشتغال دارند) و مرام زندگي شهري مردم را در خود غرق كرده است. به اين ترتيب روستا و زندگي روستايي مفهومي دور از ذهن و ازطرفي جذاب براي اين جمعيت شهرنشين به شمار مي رود.اين موضوع انگيزه اصلي تبديل شدن روستا به يك مقصد گردشگري قرار مي گيرد. 8-گردشگري قومي گاه گردشگران با هدف مطالعه و بررسي ويژگيها،آداب وسنن وروش زندگي يك قوم خاص به مناطق اسكان آنها سفرمي كنند.گاه نيزچنين اقدامي ممكن است چادر نشين يا كوچ نشيني باشند.در اين موارد گردشگران همراه اين عشاير يا قبايل كوچك سفر كرده و باآنها در طول مسير زندگي ميكشد.چنانچه بسياري از گردشگران اروپايي و آمريكايي در ايران ديده شده اند كه مدتي را در ميان عشاير و طوايف نظير عشاير بختياري گذرانيده اند وشرح اين سفرها را به رشته تحرير در آورده اند. 9-گردشگري شهري موضوع گردشگري شهري را به سادگي نمي توان از اقسام ديگر گردشگري بخصوص گردشگري فرهنگي،تاريخي ،وكار جدا كرد.برحسب تعريف، گردشگري شهري را چنين مي توان معرفي نمود با جابه جايي وسفر اشخاص به محيط هاي شهري جز محيط اقامت متعارف آنها به منظور جمع آوري اطلاعات ،كسب تجربه و تأمين مجموعه خواسته هايي كه سفر به انگيزه آنها انجام مي پذيرد.اين دامنه مي تواند بازديد گردشگر از يك سايت تاريخي(مسجدكبود-تبريز)شركت در نمايشگاه تجاري(مركز دايمي نمايشگاه هاي بين المللي-تهران)حضور در يك همايش علمي(دومين كنگره جغرافيدانان جهان اسلام-تهران)و... باشد. 10-گردشگري مبتني بركسب و كار بسياري از مردم در سراسرجهان به منظورانجام وظايف كاري خود به سفر مي روند با توجه به اينكه اين افراد در حين سفر خود علاوه بر آنچه كه منظور اصلي سفر بوده است يعني رسيدگي به امور كاري به مجموعه فعاليتهايي كه ساير گردشگران نيز بدان مي پردازند مشغول مي شوند. 11-گردشگري مذهبي يكي از قديمي ترين انواع گردشگري كه ازجمله بزرگترين بخشهاي بازار سفر نيز به شمار مي رود،گردشگري مذهبي است. مسلمانان چهارده قرن است كه همه ساله به منظور انجام فريضه حج وزيارت مرقد پيامبرخاتم از اقصي نقاط جهان به سوي مكه و مدينه رهسپارمي شوند. درسالهاي اخير جمعيت بجاي آورنده مراسم حج تمتع گاه تا سه ميليون نفر در ايام خاص آن رسيده است.وساير پيروان اديان و مذاهب ديگر در مقياس ها ي مختلفي اقدام به مسافرتهاي مذهبي مي كنند. 12-گردشگري مبتني بر رويدادها مسابقه برگزاري رويدادهاي گردشگري در دهه پاياني قرن بيستم ميلادي ميان مقاصد گوناگون گردشگري شتاب بيشتري يافته است. مديريت مقاصد گردشگري دريافته اند كه بايد جاذبه هايي نو، هيجان انگيز، بكر و بي رقيب را به مجموعه داشته هاي گردشگري مقاصد خود بيافزايند تا شمار متقاضيان بازديد از آن مقاصد مطابق خواسته ها و اهداف و برنامه هاي در نظرگرفته شده گردشگري پيش رود.نمونه هايي مانند(مسابقات ورزش،المپيك،جام جهاني فوتبال،سالگرد انقلاب فرانسه،سقوط ديوار برلين (آلمان)،گلاب گیری قمصر وجشنواره های هنري)كه هدف نهايي جذب بيشتر گردشگران را در برنامه ريزي دارد. 13- طبيعت گردي(گردشگري برمبناي محيط طبيعي) از شاخه هاي بسيار گسترده و نيز بسرعت در حال گسترش گردشگري به شمار مي رود.چنانچه پيش بيني مي شود رشد اينگونه از گردشگري ساليانه تا 6درصد (5/1برابر متوسط پيش بيني رشد صنعت گردشگري و 3 برابر متوسط رشد اقتصاد جهاني طي دهه آتي)خواهد بود.زيرا گونه هاي طبيعت گردي به تبع تنوع محيط هاي طبيعي و انگيزه هاي بهره مندي از آن بسيارگسترده و پراكنده اند. 14-گردشگري براي ديدار بستگان مهاجرت موضوعي است كه از بدو شكل گيري زندگي اجتماعي انسان با او همراه بوده است.اعضاءخانواده به منظور كسب فرصتهاي شغلي بهتر،تحصيل ،درمان،موقعيت اجتماعي مناسب تر و دلايلي متعدد از يكديگر جدا مي مانند. پيوستن مجدد به يكديگر حتي براي مدتي كوتاه و ديدار تازه كردن عامي براي مسافرتهاي درون وبرون مرزي در سراسر جهان قلمداد مي شود. جابه جايي مرزهاي بين المللي و وقايع خاص همچون دوپاره ماندن يك ملت يا قوم در طول تاريخ تجربه اي است كه به كرات روي داده است. همين عنصر نيز عاملي براي گسترش گردشگري ميان دوسوي اين مرزها تلقي مي شود كه هدف اصلي آن ديدار بستگان است. جدايي دو كره يا ايجاد ديوار برلين و عهدنامه گلستان بين ايران و روسيه از اين دست به شمار مي روند. 15-گردشگري الكترونيك همان e-Tourism كه دربرگيرنده اطلاعات و انجام بخش اعظم سفر به صورت مجازي مي باشد و امروزه به دليل حاكميت عصر ارتباطات و امكانات رسانه اي رشد قابل چشم گيري پيدا كرده است. گردشگري مجازي دور دنيا فقط بايك كليك نيست!گردشگري مجازي ابزاري است كه توسط آن يك گردشگر بتواند در كمترين زمان با امكانات و صرف كمترين هزينه باكمترين دانش ظرفيت هاي گردشگري يك كشور،شناسايي وبا يك برنامه هدفمند وطرح هدايت گر از سوي دولت و آژانس ها و مراكز مربوط به مكاني خاص مسافرت كند
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم مهر 1390ساعت 19:51  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

گردشگری دینی در آئینه آیات و روایات (مقاله موردپذیرش دراولین همایش بین المللی گردشگری دینی ... درمشه

توریسم یک پدیده نوظهور و تاثیر‌گذار در عرصه های مختلف زندگی انسان قرن حاضر است که گردش مالی آن طبق پیش بینی سازمان جهانی گردشگری (wto) در سال 2010 دو هزارو صد میلیارد دلار بود و در تعاملات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نقش موثری داشته و این عوامل توجه و سرمایه گذاری بسیاری از دولت ها و شرکت ها را بخود معطوف کرده است که می توان با توسعه ی توریسم مذهبی در میان جوامع مختلف به رشد و توسعه .اقتصادی و اشتغالزایی دست یافت و در جهت همبستگی جوامع اسلامی و کاهش تنش های بین المللی به نتایج مثبت دست یافت. برای شناخت گردشگری در آیینه آیات و روایات شناخت معادل واژه ی جهانگردی در زبان وحی لازم و ضروری است که در زبان عربی به ترتیب عبارتند از:( سائح سیاحت، جوان از جولان، رحال از رحلت و کوچ، مهاجرت از هجرت، سیاره از سیر و حرکت و ابن سبیل...). به دلیل اهمیت بحث توریسم در مکتب های مختلف انسانی، علمای اسلامی، مسافرت، حرکت در زمین را در دو دسته زیر تقسیم بندی کرده اند. دسته اول: هجرت از سرزمین کفر به سرزمین اسلام که فرض می باشد ماندن در سرزمین کفر موجب عصیان خواهی شود ، هجرت و مسافرت از سرزمین برکت به غیر آن، هجرت از منطقه ای که حرام بر آن غلبه کرده است، هجرت از منطقه ای که موجب آزار و اذیت دشمنان قرار می گیرد این اجازه از فضل الهی به ابراهیم و موسی داده شده است ، هجرت از منطقه ناسازگار از لحاظ اقلیم. دسته دوم: برای طلب دین و طلب دنیا. با توجه به اهمیت بحث توریسم در سطح جهانی و ارتباط آن با دیدگاههای مختلف بشری و ادوار تاریخی لازم به نظر می رسد که جهت پیوندمیان نسل جوان و جویای گردشگری، خصوصاَ در جوامع اسلامی مطالب مرتبط، منابع موجود در آیات و روایات ادیان به شکل قابل قبول استخراج و در مدل گردشگری جهت بهره مندی از فواید آن؛ تعاملات ادیان ، توسعه اقتصادی، جلوگیری از پدیده دین گریزی و ... ارائه شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم مهر 1390ساعت 22:16  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

کلیات فصل

1-1-     بيان مسئله و ضرورت تحقيق

2-1-  اهداف تحقيق

3-1-  اهميت تحقيق

4-1-  بيان فرضيه

5-1-  پيشينه تحقيق

6-1-  روش شناسي تحقيق و مراحل آن

7-1-  جامعه آماري و متغيير و شاخص هاي آن

8-1-  محدوده مورد مطالعه و مقطع زماني

9-1-  واژه ها و مفاهيم

10-1- موضوعات تحقيق

11-1- تنگناها و محدوديت در تحقيق

12-1- منابع مورد استفاده

+ نوشته شده در  شنبه هفدهم اردیبهشت 1390ساعت 0:51  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

-1-  بیان مسئله و ضرورت تحقیق

 

توريسم فعاليتي گسترده با ابعاد اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي ، سياسي و محيطي است. گستردگي اين فعاليت به اندازه اي است كه توسعه آن بدون مشاركت يكپارچه تمام نهادها، سازمان ها و تشكيلات مرتبط غيرقابل تصور مي باشد و موضوع تصميم گيري و تصميم سازي در قلمرو برنامه ريزي گردشگري از اهميت خاصي برخوردار است.

در دنياي امروز نبايد اهميت گردشگري را ناديده گرفت، بسياري اهميت گردشگري را صرفاً در ايجاد درآمد و فرصت هاي شغلي مي دانند و در حالي كه اهميت و عظمت توريسم به اينها محدود نمي شود كه در صورت برنامه ريزي و توسعه برنامه ريزي شده، گردشگري قادر است كه به بهبود شاخص هاي عدالت اجتماعي، ارتقاي سطح زندگي، رفاه عمومي، تعادل و توازن منطقه اي منجر گردد.

در مواردي كارشناسان اقتصاد منطقه اي ، گردشگري را به عنوان تنها عامل استقرار منابع و توسعه مناطق كمتر توسعه يافته معرفي نموده اند.

بر اساس يك پيش بيني انجام شده متوسط(سازمان جهاني جهانگری در سال 2010 ميلادي حدود يك ميليارد و 18 ميليون نفر به گردشگري خواهند پرداخت و درآمد ناشي در همان سال به يك و نيم  تريليون دلار خواهد رسيد با اين حال كشور ما ايران نيز توانايي هاي نهفته قابل توجهي براي توسعه گردشگري داراست و با عنايت به اهميت گردشگري با برنامه ريزي علمي در اقتصاد جهاني و عرصه هاي فرهنگي - اجتماعي و محيطي به ناچار توجه به اين بخش اساسي مي باشد كه از پنج سال پيش تلاشهايي براي برنامه ريزي و توسعه در اين بخش صورت گرفته است ميزان موفقيت در توسعه گردشگري تابعي از كيفيت و نحوه ي دخالت عوامل مؤثر گوناگون جهاني ٬ ملي و منطقه اي است كه يكي از عوامل مؤثر براي امر برخورداري از ( تعدد و انواع جاذبه هاي گردشگري) مي باشد كه شهرستان خلخال در جنوب استان اردبيل، منطقه اي پر جاذبه با ظرفيت هاي بالاي محيطي و اقليمي با چشم اندازهاي زيباي طبيعي، يادمانهاي تاريخي و مذهبي، غناي فرهنگي و مذهبي و تنوع زبانها و گويش هاي محلي و اكوتوريسمي .... مي باشد.

ولي حقيقت اين است وجود جاذبه هايي براي توسعه گردشگري لازم است ولي هرگز كافي نيست و بيشتر به شكل بالقوه بوده و نيازمند تبديل شدن به بالفعل را دارد.

شهرستان خلخال با داشتن اقليم مناسب و  بيوكليمايي كه براي آسايش انسان طبق روش بيكر با استناد به آمارهاي ايستگاه سينوپتيك بسيار مناسب مي باشد و اين شهرستان با داشتن بخش هاي مركزي - خورش رستم و شاهرود 87% از كل جنگل هاي استان اردبيل را در خود جاي داده است و گورستان باستاني خانقاه گيلوان شاهرود كه طبق نظركارشناس مربوط به هزاره دوم قبل از ميلاد (عصر آهن) و تپه باستاني ديزلين در هشجين مربوط به هزاره چهارم قبل از ميلاد مي باشد.

با توجه به پتانسيل هاي غني فوق اين شهرستان در حد شايستگي خويش شناخته نشده و در ميزان برخورداري از تراكم توسعه و ميزان بهره مندي از امكانات٬ سهم مناسبي را نداشته و با ركود و بي رونقي مواجه مي باشد. هرسال با مهاجرت سكونتگاهها و سطح اشتغال پايين و با كاهش سبد مصرفي و اقتصادي مواجه هستند.

ما با مشاهده و لمس اين واقعيات و پديده هاي منفي لازم دانستيم با انتخاب چنين عنوان تحقيق     ( برنامه ريزي توسعه توريسم از طريق توزیع جغرافیایی قابليت ها و جاذبه هاي گردشگري در شهرستان خلخال) بتوانيم با ارائه مدل و پيشنهاداتي با تلاش و همت دست اندركاران و مسئولان شهرستان و استان اردبيل كه مي تواند نحوه ي استفاده از جاذبه ها را تعيين كند و همچنين عوامل بسيار مهم و تعيين كننده، دانش،شناخت و ايجاد انديشه كه رويكردهاي برنامه ريزي مي باشند به دنبال آن هستيم در نهايت با هدايت اساتيد محترم دانشگاه در قالب يك برنامه ريزي عملي و علمي با پهنه بندي قابليت هاي گردشگري شهرستان به توسعه توريسم دست پيدا كنيم و به سؤال اصلي تحقيق كه به شكل زير است پاسخ پيدا نماييم:

چگونه مي توان از طريق توزیع جغرافیایی وپهنه بندی جاذبه های گردشگری،به برنامه ریزی توسعه دست یافت؟

2-1- اهداف تحقيق

 

اهدافي كه دراين تحقيق ما به دنبال آن هستيم شامل اهدافي در چهارچوب اهداف علمي، كاربردي و ضرورتهاي خاص انجام پروژه مي باشد كه به شرح زير آورده مي شود.

1-شناسایی و تعیین پراکنش جغرافیایی قابلیت هاوجاذبه های گردشگری شهرستان خلخال

2- تعیین توزیع جغرافیایی وپهنه بندی قابلیت هاوجاذبه های گردشگری شهرستان خلخال

3- ارائه راهکارهاوپیشنهادات لازم برای توسعه توریسم درشهرستان خلخال

4- ارائه مدل برنامه ریزی مناسب ومتناسب باشرایط وامکانات قلمرومورد مطالعه

5- با انجام پژوهش فوق و شناسايي فرصت ها و تنگناهاي گردشگري شهرستان خلخال، منجر به برنامه ريزي براي توسعه توريسم خواهد شد كه اجراي يافته هاي اين پژوهش موجبات ميزان بالاي رونق اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي  را فراهم خواهد كرد.

 

 

3-1- اهميت تحقيق

 

صنعت گردشگري با توجه به اينكه قابليت در آمد زايي اشتغال زايي بالايي دارد و مي تواند موجبات توسعه كشورها شود.بايد پيش از اين در كشور ها مورد توجه قرار گيرد.

شهرستان خلخال تا به حال نتوانسته است در مقام برخورداري از امكانات زير بنايي و حتي رو بنايي مطلوبي بر خوردار شود و همين امر باعث مهاجرت بي رويه و بيكاري جوانان جوياي كار شده است.با اين حال از نظر نگارنده  اين شهرستان داراي قابليت ها و جاذبه هاي گردشگري متنوع است كه مي تواند از طريق پهنه بندي قابليت ها وجاذبه ها اولاً نسبت به شناسايي و معرفي آنها اقدام گرددو ثانياً مي تواند با استفاده از پيشنهادات اين تحقيق و كار بست آنها نسبت به توسعه توريسم د راين منطقه و شهرستان گردد.ثالثاً به دليل توانمندي هاي برتر طبيعي جنگل وآثار غار طبيعي ،حيات وحش ،اقليم خاص گياهان دارويي ،مراتع ....

و قابليت ها و جاذبه هاي باستاني و زيارتي امامزاده ها و تپه هاي باستاني، قلعه هاو موفقيت ممتاز ارتباطي بين 4 استان اردبيل ،گيلان ،آذربايجان شرقي و زنجان مي تواند توريسم جذب نمايد ويكي از منابع مهم درآمدزايي و قابل توجه شهرستان پس از صنعت كشاورزي باشد.

با عنايت به مطالب فوق مي توان يافت كه ارزش و اهميت اين پروژه براي شهرستان خلخال بسيار ارزشمند و نيازمند بود و در صورت برنامه ريزي خوب مي تواند از درصد مهاجرت بي رويه كاهش داده و حتي منطقه را به عنوان یکی مناطق مهاجر پذير تبديل كرد و درآمد  عموم مردم وخانواده ها هم بالاتر رود.

4-1-     بيان فرضيه

فرضيه هاي تحقيق درباره ی موضوع تحقيق:

 

1-   پهنه بندي قابليت ها و جاذبه هاي توريستي شهرستان موجب برنامه ريزي مطلوب براي توسعه توريسم مي شود.

2-   بين جاذبه هاي توريستي و توسعه گردشگري در شهرستان خلخال ارتباط مستقيمي وجود دارد.

 

 

 

 

 

5-1- پيشينه تحقيق

 

انجام يك تحقيق موفق كه داراي خروجي هاي مثبت براي حل مشكل يا ارائه راهكار علمي و منطقي لازمه اش مطالعه پيشينه آن موضوع در زمانهاي مختلف با انديشه ها و روشهاي مختلفي است كه در گذشته توسط علاقمندان و متخصصان امرانجام گرفته است.

با اين حال كه پديده توريسم براي كشورهاي جهان سومي و كشورما ايران يك پديده اي تقريباً نو و تازه اي است و مطالعات و تحقيقات بيشتري انجام نگرفته است و شهرستان خلخال هم به دليل محروميت و دوري از مركز كشور و استان اردبيل از فقر مطالعات علمي در اين زمينه رنج برده است اما تحقيقاتي كه در زمينه توريسم در شهرستان و استان و سطح كلان انجام شده و بي ارتباط با موضوع ما نيست به شرح زيرآورده مي شود:

مسعود معصومي در ماهنامه اطلاع رسانی آموزشی پژوهشی ،شماره 20 ،اسفند 86 در مقاله ای با عنوان مروری تطبیقی در برنامه ریزی گردشگری چنین نوشته است :

به طور كلي پيش بيني و آماده سازي امكانات و تأسيسات مورد نياز گردشگران در كشور ما قدمتي طولاني دارد، با اين وجود و با معيارها و مؤلفه هاي كنوني دانش برنامه ريزي، اقدامات انجام شده تا حدود سال 1342 را نمي توان برنامه ريزي ناميد (معصومي، ص 9)

اولين سابقه از برنامه ريزي گردشگري به صورت رسمي در كشور ما به تدوين برنامه سوم پنج ساله عمراني كشور ( 46-1342) برمي گردد از آن سال تا كنون برنامه هاي گوناگوني در گستره ملي، منطقه اي ، استاني و حتي پهنه هاي محدودتر در كشور تدوين شده است.

به نظر نگارنده گردشگري در ايران در جايگاه شايسته اي قرار ندارد . عدم موفقيت برنامه هاي گردشگري در ايران علل گوناگوني داردو اين بخش با مشكلاتي روبرو است از جمله: ارزش ها، نوع نگاه به برنامه ريزي جايگاه و اهميتي كه ما براي برنامه و برنامه ريزي قائل هستيم .

در واقع برنامه ريزي گردشگري در كشور ما به روش سنتي صورت مي گيرد و برنامه هاي تدوين شده در زمينه ي گردشگري به هيچ وجه با اوضاع و دستاوردهاي علمي زمان حاضر تطابق ندارد.

و بهتر است در هريك برنامه ريزي سه مرحله      1 - توصيف             2- تجزيه و تحليل           3- پيشنهاد و راهكار توسعه     مدنظر واقع شود (معصومي، 1386، ص10).

+ نوشته شده در  شنبه هفدهم اردیبهشت 1390ساعت 0:50  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

مقدمه


 

روشن است بدون آگاهی و شناخت  استعداد ها و توان های با لقوه و بالفعل در هر منطقه٬  امکان    بر نامه ریزی و پیش بینی وجود نخواهد داشت. در واقع شناخت استعداد های اقتصادی٬ طبیعی و انسانی هر منطقه به پژوهشگر و برنامه ریز  این امکان را می دهد تا بر اساس وضع موجود و توان منطقه، متناسب با آن توسعه عمل کرده٬ جهت آن در منطقه شناسایی کند.

با توجه به این که منطقه مورد مطالعه (شهرستان خلخال) از جاذبه های گوناگون گردشگری بر خوردار است٬ انگیزه ای شد برای پرداختن به این موضوع، اما محرومیت آن در سطح های گوناگون به ویژه در زمینه گردشگری نگران کننده به نظر می رسد٬ پس با توجه به قابلیت ها و جاذبه های بالای گردشگری این شهرستان برای توسعه و گسترش گردشگری و کمک به رشد و توسعه اقتصادی٬ افزایش در آمد٬ و بالا بردن سطح اشتغال منطقه٬ توسعه و گسترش ایرانگردی و جهانگردی در این بخش٬ امری است لازم و کوتاهی بیشتر در این زمینه ٬ باعث عقب ماندن از یکی از زمینه های مهم فعالیت های اقتصادی و فرهنگی خواهد شد؛ بنا براین با توجه به داشتن توان های بالقوه گردشگری این بخش و با توجه به سیاست محرومیت زدایی مناطق٬ که از اهداف دولت جمهوری اسلامی ایران است ؛ در این تحقیق سعی شده است که با پهنه بندی قابلیت ها و جاذبه های گردشگری شهرستان خلخال با متد های علمی که منجر به شناخت و برنامه ریزی گردشگری این بخش خواهد شد٬ گامی هر چند کوچک برای شناخت ومحرومیت های این منطقه در سطح های گوناگون بر داشته شود تا زمینه ی توسعه آن فراهم شود و مقدمه مطالعه ها و پژوهش های بعدی قرار گیرد.

با توجه به مطالب بدست آمده از تحلیل موارد پرسشنامه توسط نرم افزار spss  و شاخص اسپیرمن شهرستان خلخال دارای قابلیت ها و جاذبه های بالای گردشگری است و بالاترین میزان قابلیت ها و جاذبه های گردشگری شهرستان(75%)را مناظر طبیعی و اکو توریسمی تشکیل می دهند با توجه به این که 87% از کل جنگل های استان اردبیل و 93% ذخیره گاه های مناطق حفاظت شده در شهرستان خلخال می باشد . وطبق روش بیکر در سال چهار ماه (اردیبهشت،تیر ،مرداد،شهریور)ماه های آسایش بیوکلیمایی برای انسان است.

 شهرستان خلخال بدلیل موقیعت ارتباطی و جغرافیایی می تواند پلی باشد که علاقه مندان و گردشگران استان های آذربایجان شرقی ،زنجان را جهت تماشای جاذبه های گردنه الماس و جنگل های زیبای گیلان انتقال دهد.

1-      Spear man

با توجه به سر شماری انجام گرفته توسط نگارنده از قابلیت ها و جاذبه های گردشگری قلمروی مورد مطالعه از 52 روستا و 3 نقطه شهری از قبیل (فرهنگی،تاریخی ،مذهبی و باستانی،ورزشی ،اقتصادی و اقامتی) داده های بدست آمده در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS )تحلیل وتوزیع جغرافیایی بر روی نقشه شهرستان خلخال در 24 نقشه جداگانه تهیه و تولید شده است که می توان عاملی مهم در شناسایی و معرفی جاذبه ها و قابلیت های گردشگری شهرستان خلخال بوده و موجبات توسعه گردشگری و حضور بیشتر گردشگران را فراهم آورد.

این تحقیق در پنج فصل تدوین شده است:

ü     فصل اول: شامل کلیات تحقیق

ü     فصل دوم: شامل مبانی نظری ،روش شناسی و تکنیک های تحقیق

ü     فصل سوم: شامل خصوصیت های جغرافیایی محدوده ی مطالعه

ü     فصل چهارم: شامل یافته های تحقیق ،پهنه بندی و توزیع جغرافیایی قابلیت هاو جاذبه های شهرستان خلخال

فصل پنجم: شامل آزمون فرضیه ها ،جمع بندی ونتیجه گیری و ارائه راهکارها و  پیشنهادها است.

 

 

 

با آرزوي توفيق الهی ،منوچهر آقایی هشجین

                                                                                                  تابستان 1388ه.ش

 

+ نوشته شده در  شنبه هفدهم اردیبهشت 1390ساعت 0:44  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

پایان نامه

دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

دانشکده تحصيلات تكميلي

گروه جغرافیای انسانی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

رشته : جغرافیا و برنامه ریزی توریسم

 

عنوان :

برنامه ريزی توسعه ی توریسم از طریق


پهنه بندی    قابلیت ها   وجاذبه های


گردشگری در شهرستان خلخال

 

استادراهنما:

دکتر نصراله مولائی هشجین

استادمشاور:

دکتراحمد رحیمی

پژوهشگر:

منوچهرآقائی هشجین

تابستان1388  


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و ششم فروردین 1390ساعت 19:26  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

نوروز

نفس بادصبا مشک فشان خواهدشد

   عالم پیردگرباره جوان خواهدشد

 

این جشن باستانی ،که یادگارویکی ازنمادوجلوه های شکوه سرزمین مقدسمان است .برهمه ی آزادمردان وآزاداندیشان مبارک باشد.

منوچهر آقایی هشجین

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و چهارم اسفند 1389ساعت 10:57  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

سونامی درژابن

02879759074756500289.jpg
+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم اسفند 1389ساعت 9:44  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

چشم اندازی ازگلهای شقایق هشجین - بهار89

20458825050626429593.jpg20458825050626429593.jpg
+ نوشته شده در  سه شنبه هفدهم اسفند 1389ساعت 23:42  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

ازجاذبه های اکوتوریسمی خورش رستم - روستای منامین

26504826735834303571.jpg
+ نوشته شده در  سه شنبه هفدهم اسفند 1389ساعت 23:21  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

آق داغ ، دومین قله بلند استان اردبیل ، با ارتفاع 3302 متر

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم بهمن 1389ساعت 9:39  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

چکیده انگلیسی پایان نامه

Abstract:

In regard to word wide ,national , and regional importance of tourism industry , in khalkhal and because of natural environment varieties and  attractive landscapes , cultural and historical inheritance and movement of tribes in winter and summer quarters , urban m rural and tribes tradition and respecting them m handing m the ports of  khorhs rostam and shahrod and the central part and … can have a especial position the planning for determining and introducing the possibilities and Tourism attractive of khalkhal and the classifying the possibilities and Tourism attractive , creating and developing second houses and introducing the possibilities and ECO-Tourism and cultural attractive in rural level , the urban and tribes places (khalkhal , hashjin  , kolor) can attract the Tourism in local and province national levels and it causes to develop the city and creating more jobs and , more earnings.

In regard to contents of this research that its questionnaire analyzed by SPSS software and spearman indicators , the domain of  research have high possibilities of tourism attractive and the hypothesis of research confirms by %99 confidence . The most attractive of environmental varieties is %75 , Also after census of 52 place of villages and 3 place of city , they measured these possibilities by GTS and 24 Geographical maps were done This work has done by planning and introducing these attractive then it lead to increase economical earning and supporting these possibilities .

Key word: Tourism, planning, Geographical, classifying, tourism attractive and possibilities develop, second houses .Khalkhal city.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه دهم بهمن 1389ساعت 22:19  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

چکیده :

با توجه به اهمیت جهانی ، ملی ومنطقه ای صنعت توریسم ، در شهرستان خلخال به جهت تنوع محیط جغرافیایی ، چشم اندازهای جذاب طبیعی ، میراث های تاریخی وفرهنگی، آغاز وانجام وجابه جایی عشایر در محدوده های ییلاق وقشلاق ، سنت های شهری ، روستایی وعشایری وپایبندی به آنها، صنایع دستی ، موقعیت ارتباطی خاص این شهرستان وبخش های خورش رستم وشاهرود وبخش مرکزی و...توریسم می تواند از جایگاه ویژه ای برخوردار باشد .برنامه ریزی برای شناسایی ومعرفی قابلیت وجاذبه های گردشگری شهرستان خلخال از طریق توزیع جغرافیایی قابلیت ها وجاذبه های توریستی ، ایجاد وگسترش خانه های دوم ومعرفی قابلیت ها وجاذبه های اکوتوریسمی ، فرهنگی در سطح روستاها ، استقرارگاه های عشایری وشهری (خلخال، هشجین ، کلور) می تواند ضمن جذب گردشگران در سطوح محلی استانی وملی موجبات توسعه شهرستان را به دلیل اشتغال زایی ودرآمد بیشتر ، و ... فراهم نماید .

با توجه به محتوا ومطالب این تحقیق که پرسش نامه آن به وسیله ی نرم افزار spss وشاخص اسپیرمن تحلیل شده ، قلمرو مورد مطالعه از میزان قابلیت ها وجاذبه های بالای گردشگری برخوردار است وبیشترین جاذبه ها وقابلیت های آن تنوع محیطی (75%) می باشد همچنین پس از سرشماری از 52 نقطه ی روستایی وسه نقطه ی شهری قابلیت ها وجاذبه هابا سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) تحلیل ودر24 نقشه جغرافیایی جداگانه، توزیع جغرافیایی انواع جاذبه ها وقابلیت ها انجام شده است که این توزیع جغرافیایی، با برنامه ریزی باعث شناسایی ومعرفی بهتر جاذبه ها وقابلیت ها شده ودر نهایت موجب توسعه گردشگری وبالارفتن درآمد اقتصادی وحفاظت از جاذبه ها خواهد شد .

واژگان کلیدی : توریسم ، برنامه ریزی ، توزیع جغرافیایی ، قابلیت ها وجاذبه های گردشگری، توسعه ، خانه های دوم ، شهرستان خلخال .

+ نوشته شده در  جمعه هشتم بهمن 1389ساعت 21:27  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

استان اردبیل استانی در شمال غربی کشورایران با مرکزیت شهراردبیل است وازجمله زیباترین و پر جاذبه ترین شهر های ایران به لحاظ تنوع آثار و جاذبه های گردشگری و تاریخی به شمار می رود . مهمترین شهرهای این استان عبارتند از :

اردبیل ، مشکین ، شهر خلخال ، گیوی  ، نمین ، نیر،گرمی ، پارس اباد ، بیله سواروسرعین

اردبیل : مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی مربوط به دوره ایلخانی و صفوی ، موزه مردم شناسی ، 6 باب حمام مربوط به دوران صفوی و قاجار ، 11 پل تاریخی مربوط به دوران صفوی و قاجار ، مجموعه بازار سرپوشیده اردبیل ، مسجد جمعه متعلق به دوره سلجوقی ، مسجد میرزا علی اكبر مرحوم مربوط به دوره به دوره قاجار ، امامزاده صالح و قیز امامزاده سی ( حلیمه خاتون ) ، مجتمع توریستی شورابیل ، آبگرم و آبشار سردابه ، مقبره شیخ جبرائیل ( پدر شیخ صفی الدین اردبیلی در روستای كلخوران اردبیل ) ، پل هفت چشمه، مسجد جمعه، مجتمع آب درمانی سبلان(سرعین)، دریاچه نئور،آبشار منطقه ییلاقی سرددابه، موزه مردم شناسی، موزه حیات وحش اردبیل، پیست اسکی الواریس در منطقه سیاحتی سرعین ، پل ججین، تپه باستانی نادری،پل داش کسن، ویرانه های آتشکده ساسانیان، آب گرم بش باجیلار، آب گرم گاومیش گلی، آب گرم شفا،آب گرم قرهسو،آبگرم ساری سو،آب گرم اعصاب سوئی، تپه باستانی آناهیتا، روستای ییلاقی بیله درق ، کوه سبلان.

مشكین شهر: قلعه قهقهه ، دیو قلعه سی ، كهنه قلعه ، قلعه ارشق ، محوطه تاریخی شهریری ،‌ پارك جنگلی مشكین شهر ، زیست گاه هوشنگ میدانی و قره گول ، شیروان دره سی ، دامنه سبلان و دریاچه زیبای قله سبلان ، عقاب سنگی ، آبشار گورگور ، ییلاق عشایر در دامنه سبلان ، تاكستان انگور ، طاووس گولی ، آت گولی ، قلعه بربر ، كاروانسرای قانلوبلاغ ، آبهای گرم مشكین شهر : ( مجتمع آبدرمانی قینرجه ، مجتمع آبدرمانی شابیل ، آبگرم قوتور سوئی ، آبگرم ایلاندو ، آبگرم دوبدو ، آبگرم موئیل ، آبگرم ملك سوئی ،مقبره سلطان حیدر، سنگ نوشته شاپور دوم ساسانی، موزه مشگین شهر، تپه تاریخی قنبر( سلاخ تپه)، امام زاده سید سلیمان در روستای فخر آباد.

خلخال : گردنه زیبای جنگلی اسالم به خلخال ، چشمه ازناو 5 كیلومتری خلخال ، تفرجگاه اندبیل ، پل پردیس ، چشمه میر عدیل در 6 كیلومتری خلخال ، غار جلال آباد ، موزه خلخال ، شكارگاه های هشتجین ، دره مشگول و آق داغ ، آبگرم های گرم خانه ، خوشنامه تیل ، آبشار نره گر در 22 كیلومتری خلخال ، آبشار نوده در روستای نوده ، قلعه خشتی گیلوان ، جاذبه طبیعی و گردشگری آق داغ و آثار تاریخی امامزاده سید احمد معراجی ، امامزاده عبد الله كلور ، مقبره شیخ محمد قزوینی در هشتجین ، مقبره سید قاسم و سید هاشم در روستای خوجین ، امامزاده كالار در 7 كیلومتری خلخال ، مزار سید دانیال در روستای خوجین ، كاروانسرای چنارلق در هشتجین ، موزه خلخال ، آب گرم وآب معدنی گرمخانه، آبشار کلور ، غارکلور، امام زاده عبدالله، غار هفت خانه، غار ماجولان، آبشار اسبو، آب معدنی چناران.

گیوی : سنگ رستم ( رستم داشی ) ، درشمال شرقی گیوی بالاترازجاده گیوی به خلخال ، سرمستان یا سلمستان یكی از مناظر دیدنی و طبیعی گیوی ، دلیكلی داش ( سنگ سوراخ ) ، حمام سنگی ( داش حمام) ، پل فیروز آباد ، تالاب گنجگاه در فاصله 13 كیلومتری شهرگیوی ،آبگرم معدنی ایستی سو با ارتفاع 1500 متر در 8 كیلومتری شهرگیوی آب گرم و آب معدنی گیوی ، حمام سنگی ، باغات میوه، جاده اسالم به خلخال .

نمین : جاده كوهستانی و جنگلی حیران به طول 35 كیلومتر ، منطقه سرسبز و جنگلی شاغلا درق با آثار به جا مانده از شیندان قلعه سی از خروجی تونل تا منطقه میناباد ، آرامگاه بابا روشن در 6 كیلومتری شرق نمین و 2 كیلومتری روستای خشیران، مساكن اولیه انسانها به نام دلمن در1 كیلومتری شمال نمین ، تفرجگاه و جنگل فندقلو ، آب های معدنی قره چناق ، مشه سوئی ، گرده سوئی ، مقبره شیخ بدرالدین در شهر نمین ، پیكره انسانی شكل از سنگ به نام بابا داوودیا ده ده قورخود بالاتر از عنبران آتشکده شاق دره ، آرپا تپه سی .

نیر : تفرجگاه چشمه بولاغلار ، پل تاریخی قرمزی كورپی ( پل قرمز ) ، بقعه كورائیم واقع در روستای كورائیم ، كاروانسرای شاه عباس ، آبگرم بورجلو و قینرجه ، دژ و پناهگاه زیر زمینی گلستان ، دهكده گردشگری سبلان در اطراف آبگرم های بورجلو و قینرجه ، قلعه بوینی یوغون در روستای كور عباسلو ، سد مخزنه یامچی در 5 كیلومتری شهر نیرچشمه سارهای بولاغار، سد یامچی . 

گرمی : تپه باستانی خرمن مربوط به دوره اشكانی در بخش موران ، جاده مركزی ، اجاق آلازار در بخش مركزی و برزند در بخش انگوت ، دریاچه گیلار لو ، زیارتگاه سید میر زاده در محله هلال احمر 2 ، جنگل ، غار و یخچال طبیعی روستای اینی ، قلعه یل سوئی در بخش انگوت ، روستای قوز لو ، بیك باغی در 3 كیلومتری گرمی ، بخش موران شامل روستای آقچه ، آزادلو در 35 كیلومتری نوار مرزی . قیز قلعه سی ، تپه مطلب ، آثارتاریخی دوره اشکانی درآقا علی تپه سی ، دریاچه گیلارلو، اجاق برزند آلازار.

پارس آباد : قلعه اولتان ،قلعه نادری ،دریاچه زیبای شهرك كشت وصنعت مغان،كناره های زیبا و دیدنی رود ارس ،باغات میوه كشت و صنعت مغان ، قشلاقات بخش عمده از 32 طایفه شاهسون (زندگی عشایری) پل تاریخی خداآفرین،برج تاریخی قارلوجا(قارلوجه) ،تپه نادری.

بیله سوار : مزار سربازان گمنام شهریور 1320، تپه دمیرچی ، شهركندویی روستای پتلقان ، درخت چنار مشهور پیر بابا درخروسلو ، شكارگاه كوه های خروسلو ، سواحل رود ارس و بالها رود ، قیز قلعه سی(قلعه دختر) ،كشتزارهای زیبای دانه های روغنی وغلات ، كاروانسرای مخروبه درمنطقه شورگل خروسلو ، بازارچه مرزی بیله سوار،پارك تپه نرگس جاذبه های طبیعی دشت مغان ،عشایرایل سون با آداب و رسوم وفرهنگ خاص منطقه مغان.

سرعین : تپه باستانی آناهیتا ، پیست اسكی آلوارس ، دهكده صخره ای كنزق ، دهكده صخره ای ویند ، كلخوران ، امامزاده سید ابوالقاسم ، قره داش ، آتشكده آذرفریق، مجتمع آبدرمانی سبلان ، آبدرمانی بش باجیلار ، آبگرم گاومیش گولی ، آبگرم ژنرال، آبگرم معدنی حمام شفا ، آبگرم ساری سو ، آبگرم قره سو ، آبگرم قهوه خانه 1 ، آبگرم قهوه خانه 2 ، آبگرم پهنلو .

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم بهمن 1389ساعت 1:30  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 


پاركهاي جنگلي استان گيلان:
با توجه به آب و هواي بسيار مستعد گيلان براي ايجاد انواع پاركها و فضاي سبز و با درنظر گرفتن اهداف تفرجگاهي و گردشگري، مناطق مساعد و مناسب جهت بهره وري بهينه از طبيعت سبز، اين موهبت الهي، توسط اداره كل منابع طبيعي استان گيلان در يك برنامه زمانبندي شده، جهت حفظ و گسترش جنگل و لزوم ايجاد، نگهداري و تجهيز پاركهاي جنگلي، به پارك تبديل گشته است كه در ذيل به چند پارك جنگلي احداث شده كه داراي امكانات رفاهي بوده و آماده بهره برداري مي باشند، اشاره مي گردد:
نام پارك جنگلي حوزه شهرستان مساحت (هكتار)
ميرزاكوچك رودبار 6
امام زاده هاشم رشت 8
سراوان رشت 1487
ماسوله فومن 2041
قلعه رودخان فومن 1870
دكتر درستكار (گيسوم) رضوانشهر 1071
بي بي يانلو آستارا 1512


ضمناً لازم به ذكر است كه پاركهاي جنگلي، كندلات در رودبار، صفرابسته در آستانه اشرفيه، لله رود و سفيد آب در رودسر، هلودشت در املش، شيخ زاهد در لاهيجان، ريزه مندان در ماسال در مراحل احداث و آماده سازي مي باشند. در ادامه به معرفي چند پارك مطرح استان پرداخته مي شود:
پارك جنگلي ميرزاكوچك:
پارك جنگلي ميرزاكوچك به مساحت 6 هكتار در حوزه اداره منابع طبيعي و آبخيزداري شهرستان رودبار قرار دارد، پارك مذكور با داشتن طبيعتي زيبا، داراي چشم انداز كوه و رودخانه بوده و با داشتن امكاناتي چون ميز و صندلي، كباب پز، سرويس بهداشتي، سكوي نصب چادر، سرويس بهداشتي، محوطه بازي براي كودكان، سطل زباله، آلاچيق و... محيطي مناسب براي گردشگراني كه از پارك بازديد مي نمايند ايجاد كرده است.




پارك جنگلي سراوان:
پارك جنگلي سراوان به مساحت 1487 هكتار با داشتن طبيعتي بسيار زيبا و چشمگير در قسمت غربي جاده رشت به قزوين و در فاصله 17 كيلومتري از مركز استان واقع گرديده كه روزانه پذيراي ميهمانان عزيز طبيعت دوستي مي باشد كه براي گذران اوقات فراغت خود به همراه خانواده به پارك عزيمت مي نمايند.
پارك سراوان علاوه بر جاذبه هاي خاص طبيعي و استقرار گونه هاي متنوع درختي و درختچه اي، پرندگان و جانوران گوناگون و همينطور موقعيت قرارگيري و شكل زمين در نقاط مختلف آن كه در بردارنده چشم اندازهاي متفاوتي ميباشد، يكي از قطب هاي گردشگري شهرستان رشت به شمار ميرود. و با دارا بودن يك سري امكانات رفاهي از جمله آلاچيق، ميز و نيمكت، كباب پز، محوطه بازي براي كودكان، وسايل بازي كودكان، سطل زباله، سرويس بهداشتي، سكوي نصب چادر و... محيطي مناسب جهت رفاه حال گردشگران ايجاد كرده است.

پارك جنگلي امام زاده هاشم:
اين پارك در كيلومتر 25 جاده رشت به تهران به بخش امام زاده هاشم كه از توابع شهرستان رشت به مساحت 8 هكتار واقع گرديده است.
اين پارك به دليل قرار گرفتن در منطقه زيارتي امام زاده هاشم، از استقبال زيادي توسط زائرين و گردشگران بين راهي كه در هنگام مسافرت به تهران يا از تهران به رشت قصد استراحت دارند، برخوردار است.
از امكانات رفاهي داخل پارك مي توان به تاسيسات آب و سرويس هاي بهداشتي، سكوي نصب چادر و محيط جنگلي دلپذير آن نام برد.

پارك جنگلي ماسوله ـ فومن:
شهر ماسوله در فومن داراي جلوه هاي خاص طبيعي بوده كه براي ارتقاء سطح فرهنگ گردشگري و گذراندن وقت آزاد به نحو شايسته و مطلوب به مكان توريستي مبدل گشته و اين طرح باعث حفاظت از جنگل و بازسازي بخش هاي مختلف آن شده و همچنين امكاناتي را براي رفاه مسافران ايجاد كرده است كه در گذشته از ماسوله به نام شهر صخره ها نام مي بردند.
پارك موردنظر به وسعت 2041 هكتار كه قسمت اعظم آن كوهستاني و ميانبند بوده در ماسوله واقع مي باشد كه در جنوب غربي شهر فومن و در استان گيلان قرار دارد. فاصله آن تا مركز استان 62 كيلومتر و تا فومن 35 كيلومتر است.
منطقه فوق با توجه به ويژگيهاي تاريخي و ژئومورفولوژي و اقليم خزري توام با كوهستاني يكي از مهمترين سايت هاي ايرانگردي و جهانگردي در استان و حتي ميان كشورهاي خاور ميانه مي باشد. ويژگي هاي سنتي بناهاي ماسوله به طرز زيبا و با اصول مهندسي سنتي و معماري خاص به سمت كوهپايه بنا شده است و چشم انداز آنها به صورت پلكاني از كوه به دره و وضعيت منحصر به فرد آن سالانه، پذيراي مشتاقان بيشماري مي باشد.





پارك جنگلي قلعه رودخان:
پارك جنگلي قلعه رودخان به مساحتي بالغ بر 1870 هكتار كه قسمت اعظم آن كوهستاني و ميان بند مي باشد، داراي طبيعتي بسيار زيبا و چشمگير بوده كه در جوار روستاي قلعه رودخان در فاصله 20 كيلومتري جنوب شرقي فومن قرار دارد.
اين پارك علاوه بر جاذبه هاي خاص طبيعي خود داراي ويژگي منحصر به فرد ديگري نيز بوده، كه وجود قلعه اي تاريخي در منتهي اليه حد جنوبي آن مي باشد. قلعه رودخان يا قلعه حسامي كه به حسام الدين بن اميره دوباج اسحاقي (907 ـ 923 هـ ـ ق) منسوب است از بزرگترين دژهاي نظامي ايران و گيلان بوده و سال احداث آن براساس تحقيقات و پژوهشهاي انجام شده قرن پنجم يا ششم هجري قمري مصادف با حكومت سلجوقيان است. اين قلعه بر فراز كوه با ساختماني ساخته شده منطبق بر رعايت كامل اصول فني و مهندسي، كه با استفاده از مصالح ابتدائي و بدون دسترسي به آبادي خلق گرديده و موجب حيرت گردشگران و مشتاقاني مي باشد كه در طول سال، از داخل و يا خارج كشور براي بازديد اين بناي تاريخي به پارك مي آيند.





پارك جنگلي دكتر درستكار (گيسوم):
پارك جنگلي دكتر درستكار به مساحت 1071 هكتار كه قسمتي از جنگلهاي گيسوم را شامل مي باشد، داراي طبيعتي بسيار زيبا و چشمگير بوده و در 78 كيلومتري از مركز استان در مسير اصلي جاده رشت به آستارا واقع گرديده است. كه در شرق آن رضوانشهر و در غرب آن هشتپر قرار دارد.
اين پارك به دليل طبيعت بسيار زيبا و ديدني و همينطور به دليل موقعيت سوق الجيشي خود در جوار كوه و دريا و داشتن امكانات رفاهي از قطب سياحتي و تفريحي برخوردار بوده و سالانه مسافران عبوري يا گردشگران بسياري براي بهره گيري از فضاي آن به پارك عزيمت مي نمايند.
پارك مذكور داراي يك سري امكانات براي رفاه حال گردشگران و بازديدكنندگان از پارك مي باشد كه عبارتند از: آلاچيق، سكوي نصب چادر، سرويس بهداشتي، ميز و صندلي و نيمكت، كباب پز، سطل زباله و...




پارك جنگلي بي بي يانلو آستارا:
پارك جنگلي بي بي يانلو به وسعت 1512 هكتار، جزء جنگلهاي هيركاني غربي است كه در ضلع جنوب غربي شهرستان آستارا واقع شده و فاصله آن تا آستارا پنج كيلومتر بوده و از طريق جاده آسفالته كمربندي آستارا به اردبيل مي باشد.
پارك مذكور داراي جاذبه هاي طبيعي زيبا و خاصي مي باشد كه علاوه بر تنوع فراوان رويشگاههاي جنگلي و جانوري آن، از نظر ژئومورفولوژي وجود چندين دره با دامنه هاي پوشيده از جنگل و يالهاي نسبتاً بلند و چندين قله به عنوان سيماي ويژه و بديع و چشم انداز منحصر به فرد و جالب توجه اي ايجاد كرده، در هر زماني از سال مشتاقان زيادي را به خود جلب مي نمايد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم بهمن 1389ساعت 1:29  توسط  منوچهر آقایی هشجین  | 

گردشگری و توسعه

       گردشگری به عنوان یکی از منابع درآمد و ایجاد اشتغال در سطح ملی می تواند رهیافتی برای توسعه اقتصادی در قلمرو ملی باشد . گردشگری به خصوص در زمانی که سود فعالیتهای دیگر  بخش های اقتصادی در حال کاهش باشد ، جایگزین مناسبی برای آنها و راهبردی برای توسعه است . بر این مبنا دلیل اصلی توسعه گردشگری غلبه بر پایین بودن سطح درآمد و ارائه فرصتهای جدید شغلی و تحولات اجتماعی در جامعه محلی است  (پاپلی یزدی به نقل از Opperman ،82) . و می تواند امیدهایی را برای کاهش فقر به خصوص در نواحی ای که به نحوی دچار رکود اقتصادی شده اند فراهم آورد .

آثار گردشگری در زمینه توسعه را آقای پاپلی یزدی به نقل از Greffe به شرح زیر بیان نموده اند :

1. همانند هر فعالیت صادراتی ، منبع درآمد و اشتغال ایجاد می کند .

2. زنجیره ای از کل فعالیتهای اقتصادی و خدماتی به وجود می آورد و به عنوان یک اهرم برای تعداد زیادی از فعالیت های اقتصادی عمل می کند .

3. از چشم انداز های طبیعی بدون آنکه ماهیت آنها را تغییر دهد و یا مواد اولیه آنها را دستخوش تغییرات کند و یا آنها را به مناطق دیگر حمل و نقل کند بهره برداری می نماید .

4. تقاضا را برای صنایع و هنرهای سنتی و فعالیتهایی که نیاز به نیروی کار بیشتری دارند ارتقاء  می دهد .

5. به همان اندازه که گردشگرانی را از خارج از فضای اقتصاد ملی جذب می کند ، جریانهای برون زای هزینه ها را به منطقه تزریق کرده ، ضریب تکاثری ( افزایش درآمد به ازای هر ریال تزریق شده در اقتصاد منطقه یا کشور ) را افزایش می دهد .

 نیازهای توسعه

       در برنامه ریزی توسعه گردشگری توجه صرف به جاذبه ها و آماده سازی آنها برای ارائه به گردشگران تنها بخشی از برنامه ریزی را در بر می گیرد . در کنار توجه به عوامل اصلی ، ساماندهی عوامل جانبی نیز به همان اندازه عوامل اصلی اهمیت دارد . از اینرو توسعه دارای نیازهای وسیع تری است که بدون تحول در آنها مقبولیت لازم میان گردشگران بوجود نخواهد آمد . (رهنما،1381، 135)

باید وضعی را پدید آورد که از کلیه قسمتهای منابع گردشگری استفاده گردد و به عوامل جانبی مانند تبلیغات ،آموزش،مهارت،مدیریت بخش و واحد های اقامتی و پذیرایی ، تورگردانی و غیره توجه شود . به عبارتی میان عوامل اصلی و جانبی باید هم پیوندی مکمل وجود داشته باشد . بدین معنا که وقتی مسافری برای استفاده از یک جاذبه به محلی سفر می کند باید از نظر تامین سایر نیازها نیز به خواست وی توجه شود . در غیر این صورت نوعی سرخوردگی نسبی ایجاد شده و انگیزه اقامت بیشتر و یا سفر مجدد در وی بوجود نخواهد آمد .

از طرف دیگر توسعه بخش گردشگری در مقیاس منطقه ای باید موزون و متوازن باشد . موزون از این نظر که آهنگ زمانی بازدید کنندگان باید در گستره زمان فعالیت به شکل متناسب توزیع شود . و متوازن از این جهت که باید حتی المقدور از توسعه به شکل قطبی و متمرکز در یک نقطه جلوگیری شده و بر اساس تدابیر مدیریتی ، جابجایی مسافران به نقاط و جاذبه های دیگر نیز انجام گیرد تا سفر یکنواخت ، خسته کننده و کسالت آور نشود .

 شناسایی قطبهای توسعه و طبقه بندی آنها

     شناسایی قطبهای توسعه و طبقه بندی آنها به معنای جداسازی آنها از یکدیگر نمی باشد بلکه هدف اصلی از این سطح بندی فراهم آوردن امکانات همپیوندی میان آنها و آشنایی گردشگران با مراکز توریستی درجات بعدی است . بدین ترتیب فعالیتهای موجود در نواحی فعال و پرجنب و جوش با فعالیتهای توریستی ضعیف در نواحی کم فعال با یکدیگر ادغام می گردد .

چنین سیاستی باعث می شود : (رهنما ، 1381 ، 138 )

1. فضای کافی برای فعالیتها و سرمایه های کوچک بوجود آید .

2. فعالیتهای فراغتی متنوع تر گردند .

3. منابع گردشگری بالقوه به تدریج به صورت بالفعل درآیند .

4. ساخت و سازهای کالبدی مناسب در نواحی کم فعال توسعه یابند .

5. نوعی جدایی گزینی(Segregation ) میان انواع فعالیتهای گردشگری بوجود آید .

6. تعامل های اجتماعی و فرهنگی بیشتر و وسیع تری میان مسافران و مردم بومی ایجاد گردد .

تبلیغات و اطلاع رسانی

    تبلیغات و اطلاع رسانی صحیح یکی از مهم ترین ابزارها و راهکارهای توسعه گردشگری است . معرفی جاذبه های گردشگری و آگاه سازی گردشگران از این جاذبه ها از مهم ترین رسالت فعالیت های             اطلاع رسانی است .

ارائه تبلیغات داخلی و خارجی جهت به تصویر کشاندن امکانات و استعدادهای طبیعی و جاذبه های متنوع توریستی و شناخت عمقی آن فرهنگ و خرده فرهنگ ها و تمدن و تاریخ و حیات اجتماعی- اقتصادی در توسعه صنعت توریسم بسیار مؤثر خواهد بود. استفاده از وسایل ارتباط جمعی مانند تلویزیون ، رادیو، تلفن، پست، امکانات و فرصتهای برگزاری کنفرانس ها و نمایشگاهها و جشنوارهای فرهنگی و هنری در داخل یا خارج کشور همچنین استفاده از نشریاتی که دارای تصاویر جالبی باشند در جشنواره ها و کنفرانس های بین المللی و داخلی بسیار مهم می باشند.

اطلاع رسانی به مردم و تبلیغات صحیح به منظور آشنا نمودن آنان با صنعت توریسم در توسعه این صنعت مؤثر است براساس تجزیه و تحلیل صورت گرفته ، بالا بردن سطح آگاهی مردم از طریق تبلیغات و اطلاع رسانی صحیح، مهمترین عامل رشد و توسعه صنعت توریسم می باشد.

اطلاع رسانی و تبلیغات صحیح از طریق صدا و سیما و مطبوعات به جهت نقش آنها در شناسایی مناطق و مراکز توریستی استان و معرفی این مراکز به مردم ، در بالا بردن سطح آگاهی های مردم مؤثر است.

آموزش نیروی انسانی

      آموزش نیروی انسانی را می توان در قالب دو برنامه آموزشی برای جامعه میزبان و جامعه مهمان در نظر گرفت :

الف) تدوین برنامه آموزشی برای جامعه میزبان :

    در فعالیت های توریستی عرضه کنندگان محصولات توریستی خود بخشی از محصول به شمار می روند . بدین معنی که نه تنها کمیت و کیفیت محصول از دید مشتری مهم است بلکه شیوه ارائه محصولات و نحوه برخورد عرضه کنندگان خدمات تأثیر بسزایی در جلب رضایت خاطر مشتریان دارد . برای دستیابی به این مهم تدوین و ارائه برنامه های آموزشی برای تمامی کسانی که به نحوی از انحاء در تماس مستقیم با گردشگران می باشند ، بسیار ضروری به نظر می رسد . (رهنما ، 1381 ، 145 )

محتوای آموزشی این برنامه می تواند شامل مواد و اهداف زیر باشد :

1. دادن آگاهی کلی در مورد جهانگردی

2. شناساندن جاذبه های گردشگری منطقه و توضیح علت جذابیت آن برای گردشگران

3. آگاه نمودن مردم منطقه در رابطه با پایگاه فرهنگی -  اقتصادی جامعه میزبان

4. آموزش ضرورت رعایت استانداردها و حفظ محیط زیست

5. تجهیز شاغلین این بخش به دانش تخصصی و مهارتهای شغلی

 

ب) تدوین و ارائه برنامه آموزشی برای جامعه مهمان ( گردشگران داخلی و خارجی ) :

    علاوه بر آموزش مردم بومی،آموزش گردشگران داخلی و خارجی به منظور آشنایی با فرهنگ ، آداب و رسوم ، ارزشهای مردم بومی و احترام گذاشتن بدانها ، لازم و ضروری به نظر می رسد . این آموزش ها در دو مرحله می تواند انجام پذیرد :

1. قبل از اقدام به مسافرت و در مبدأ

2. در حین مسافرت و در مقصد

در حالت کلی آموزش نیروی انسانی شاغل در بخش گردشگری را می توان به دو صورت زیر انجام داد :

الف) آموزش کلاسی : که شامل آموزش نظری و ارائه مطالب کلی و آموزش عملی با برگزاری کارگاههای آموزشی می باشد .

ب) آموزش در محل کار : که توسط گروههای آموزشی در محل کارکنان برگزار می گردد و به آموزش میدانی یا سیار معروف است .

 بکارگیری نیروی ماهر

         بیشترین تعداد شاغلین بخش گردشگری را در حال حاضر نیروهای غیر ماهر تشکیل        می دهند . و لازم است به هنگام صدور مجوز ، تمدید پروانه ، درجه بندی و سایر مراحل اداری این نکته مورد عنایت و توجه مسئولین امر واقع شود . این بدان معنی نیست که کلیه شاغلین در این بخش کنار گذاشته شوند . برای رسیدن به هدف یعنی ارتقای مهارت شغلی آقای دکتر رهنما دو راه حل را پیشنهاد نموده اند :

راه حل اول : آموزش کارکنان شاغل که قبلا به آن اشاره گردید .

راه حل دوم : اعمال الزامات برای واحد های جدید و یا نیروهای جدید . بدین معنی که کارفرمایان بخش گردشگری در سطوح مختلف باید ملزم به استفاده از نیروهای ماهر گردند .

 

 

 

 تعیین ضوابط و تعریف استانداردهای مورد نیاز بخش گردشگری

      از جمله مواردی که می تواند به توسعه گردشگری و جذب گردشگران در یک محل و افزایش مدت ماندگاری آنها کمک نماید توجه به ضوابط مورد نیاز بخش گردشگری و رعایت استانداردهای مورد نیاز این بخش می باشد .

 

افزایش ظرفیت

     افزایش ظرفیت کمی بعضی از واحد ها ، خدمات و سیستم ها نیز برای جلب رضایت خاطر گردشگران و توسعه گردشگری منطقه امری ضروری و اجتناب ناپذیر است . این افزایش را می توان در قسمتهای مختلف زیر در نظر گرفت :

1.افزایش ظرفیت کمی واحد های اقامتی

2. افزایش ظرفیت واحد های پذیرایی

3 . افزایش ظرفیت آژانس های تورگردانی

4 . افزایش ظرفیت سیستم حمل و نقل

5 . افزایش ظرفیت سیستم اطلاع رسانی و هدایت مسافران

6 . افزایش ظرفیت خدمات رسانی و امداد

 

 بهسازی و نوسازی تجهیزات و تاسیسات توریستی

      اینکه تاسیسات و تجهیزات توریستی هر از چند گاهی نیاز به بهسازی و نوسازی دارند امری مبرهن و آشکار است . و برای توسعه گردشگری و نیز جذب گردشگران به محل مورد نظر لازم است این اقدامات به شرح ذیل صورت پذیرد :

1. بهداشتی کردن کلیه آبهای معدنی فعال

2. بهسازی و نوسازی واحدهای مهمانپذیر و پانسیونهای خانگی

3. بهسازی و نوسازی پارکینگهای کنار جاده ای

4. بهسازی و نوسازی رستورانهای بین راهی

5. بهسازی راههای دسترسی به جاذبه های گردشگری

6. بهسازی و نوسازی تأسیسات پذیرایی درون شهری

 

 

حفاظت و مراقبت از جاذبه ها

     به نظر می رسد سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری بیشتر اعتبارات خود را صرف حفاظت و تعمیر جاذبه های یادمانی و تاریخی موجود در شهرها به مصرف می رساند و بسیاری از جاذبه ها و منابع واقع در حوزه های غیر شهری – که اتفاقاً نیاز به تعمیر و حفاظت بیشتری دارند – به حال خود رها شده اند . برای اینکه توازن در امر گردشگری و توسعه آن رعایت شود لازم است به مکانهای مذکور نیز عنایت گردد . به همین منظور انجام اقدامات زیر خالی از لطف نخواهد بود :

1. مرمت ، حفاظت و بهره برداری توریستی از جاذبه های یادمانی شهر ها و حوزه های غیر شهری با اولویت بندی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری

2. تخصیص اعتبارات لازم و کافی برای این جاذبه ها به منظور استفاده گردشگران

3. تهیه شناسنامه برای این جاذبه ها به منظور استفاده گردشگران

4. گنجاندن برنامه بازدید از این جاذبه ها در برنامه های مختلف جهت شناساندن هر چه بیشتر آنها

5. احداث تأسیسات پذیرایی در کنار واحدهای دارای ارزش توریستی و فضاسازی بیرونی آنها برای مسافران
+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم بهمن 1389ساعت 1:23  توسط  منوچهر آقایی هشجین  |